Ogień z niebios?

Spis treści

Od wieków w każdą Wielką Sobotę prawosławnej Wielkanocy w bazylice Grobu Pańskiego w Jerozolimie pojawia się święty ogień, który sam zapala świece i lampki oliwne, nie parzy, a do tego ma podobno właściwości uzdrawiające. Towarzyszący mu rytuał jest prawdopodobnie najstarszym niezmienionym obrzędem religii krzyża na świecie. Wyznawcy prawosławia uważają, że to jeden z największych cudów chrześcijaństwa, jednak większość katolików i protestantów nie ma o nim pojęcia

Prawosławna Wielkanoc nie zawsze wypada w tym samym terminie, co katolicka. Dzieje się tak dlatego, iż kościoły ortodoksyjne nadal obchodzą to święto według kalendarza juliańskiego i zgodnie z postanowieniami I Soboru Powszechnego, który odbył się w 325 roku w Nicei. Zadecydowano wówczas, że Wielkanoc ma być świętowana w niedzielę po wiosennej pełni księżyca i po zakończeniu żydowskiej Paschy, którą zalicza się do świąt ruchomych. Jest to zgodne z tekstami Ewangelii, według których Chrystus umarł na krzyżu w przeddzień Pesach, a zmartwychwstał w niedzielę po pierwszym dniu tego święta. Natomiast Kościół katolicki obchodzi Wielkanoc w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni księżyca, kierując się kalendarzem gregoriańskim wprowadzonym w 1582 roku przez papieża Grzegorza XIII.

Czekając na cud

Rozszczepiona marmurowa kolumna przy wejściu do Bazyliki Grobu Pańskiego jest obecnie pokazywana jako udokumentowanie cuduW tygodniu poprzedzającym prawosławną Wielkanoc do Jerozolimy przybywają tłumy pielgrzymów różnych ortodoksyjnych obrządków. Są to głównie prawosławni z Rosji i Grecji – przedstawiciele obrządku syryjskiego, ormiańskiego i koptyjskiego. Chcąc być świadkami zesłania świętego ognia, niektórzy starają się zająć miejsca w świątyni już po południu w Wielki Piątek. Całą noc spędzają na czuwaniu i modlitwie. Żeby dostać się do kościoła w Wielką Sobotę z rana, trzeba odstać kilka godzin w kolejce. Ogromna bazylika Grobu Pańskiego, zwana przez prawosławnych bazyliką Zmartwychwstania, może bowiem pomieścić aż 10 tysięcy wiernych, ale to i tak za mało, by zadowolić wszystkich chętnych.
Ceremonia, która przypomina nieco katolicką liturgię światła sprawowaną na początku Wigilii Paschalnej, rozpoczyna się w Wielką Sobotę około godziny 11. Pierwsi odprawiają swoje rytuały prawosławni Palestyńczycy, którzy skandują modlitwy, śpiewają średniowieczne pieśni, biją w bębny i tańczą wokół położonej pośrodku świątyni kaplicy Grobu Pańskiego, nazywanej też Kuwuklą (z łacińskiego – cibiculum). Godzinę później wierni zastygają w ciszy. Do Kuwukli wchodzi delegacja władz izraelskich, która sprawdza, czy nie ma tam ukrytych źródeł ognia lub narzędzi do jego krzesania. Potem wejście do kaplicy jest zabezpieczane wielkim plastrem wosku, na którym przedstawiciele władz państwowych i kościołów ortodoksyjnych odciskają swoje pieczątki. Na straży zamkniętej Kuwukli stają izraelscy żołnierze. Rytuał ten nawiązuje do słów Ewangelii mówiących o tym, że grób Chrystusa został zapieczętowany przez Rzymian, aby jego uczniowie nie mogli wykraść ciała.

Widok ogólny na plac przed Bazyliką Grobu Pańskiego. Biała strzałka wskazuje rozszczepioną kolumnęOkoło 13. wierni śpiewają Kyrie Elejson, a do kaplicy Grobu Pańskiego zbliża się procesja duchownych Kościoła Prawosławnego, na której czele kroczy patriarcha Jerozolimy, za nim zaś czterej hierarchowie: ormiański, dwóch koptyjskich i syryjski. Kapłani odmawiają litanię, trzy razy okrążając Kuwuklę. Później patriarcha Jerozolimy zdejmuje ceremonialne szaty i pozostaje jedynie w białej albie. Następnie przeszukuje się go, aby sprawdzić, czy nie posiada narzędzi do rozniecania ognia. Po zdjęciu woskowej pieczęci z drzwi kaplicy patriarcha wchodzi do środka, trzymając w dłoni dwa pęki długich, niezapalonych świec. W przedsionku Kuwukli, tzw. części Anioła, pozostaje patriarcha Kościoła ormiańskiego. W bazylice gaszone są wszystkie światła.
W trakcie oczekiwania na cud prawosławny chór intonuje starochrześcijański hymn Swietie tichij (O pogodna Światłości), zaś arabscy chrześcijanie śpiewają: Nasza wiara – prawdziwa wiara. Nasza wiara prawosławna. Czas oczekiwania bywa różny: 5, 10, albo 20 minut. Zdarzało się już, że zgromadzeni wystawali tak nawet dwie godziny.

W sprzedaży



Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji w Polityce prywatności.