Droga środka

W buddyzmie drogą środka nazywa się filozofię, a raczej postawę, która – pokrótce – polega na tym, aby idąc przez życie, nie rozglądać się za bardzo na boki, nie pragnąć zbyt namiętnie dobra, nie unikać panicznie zła, tylko podążać przed siebie, godząc się na przysłowiowe raz na wozie, raz pod wozem. Nie należy tego odbierać jako obojętność, raczej unikanie wszelkich skrajności. Bardzo mi taka postawa odpowiada, jednak jestem zbyt leniwy, by zgłębić pisma dalekowschodnich myślicieli

Swo­ją bud­dyj­ską dro­gę środ­ka zakoń­czy­łem na kil­ku audy­cjach radio­wych, dość ogól­nie oma­wia­ją­cych owo zagad­nie­nie. Podą­żam za to wła­sną dro­gą środ­ka i mniej­sza o to, czy to ten sam śro­dek, co w bud­dy­zmie, czy inny. Bo oto odkry­łem, że środ­ków Wszech­świa­ta jest nie­skoń­czo­ność. Sze­dłem sobie ostat­nio dro­gą, tym razem środ­kiem lasu, i jak to mam w zwy­cza­ju, sta­ra­łem się chło­nąć wszyst­ki­mi zmy­sła­mi bodź­ce docie­ra­ją­ce z oto­cze­nia: śpiew pta­ków, szum drzew, jęki ocie­ra­ją­cych się kona­rów, brzę­cze­nie owa­dów, chłód wia­tru, cie­pło pro­mie­ni sło­necz­nych, zapa­chy roślin. Prze­ci­nam wów­czas ten świat, prze­szy­wam go wzdłuż linii mojej wędrów­ki, pozo­sta­wia­jąc jego kolej­ne par­tie za sobą i wchła­nia­jąc nowe. W takich momen­tach zapo­mi­nam o wszyst­kim innym i zawie­szam swo­ją świa­do­mość na doś­wiadczaniu tu i teraz, pró­bu­ję zestro­ić się z duchem Natury.

Gdy odbie­ra­my świat wszyst­ki­mi zmys­łami, zaczy­na­my odno­sić wra­że­nie, iż cały prze­cho­dzi przez sam śro­dek nasze­go cia­ła, a nasz ruch i ogrom wibru­ją­cej życiem rze­czy­wi­sto­ści wokół two­rzą razem por­tal mię­dzy prze­szło­ścią a przyszłoś­cią. Choć­by wyda­wa­ło się to nie wiem jak nie­ra­cjo­nal­ne, to i tak sku­pie­nie się na dozna­niach jest głę­bo­ko auten­tycz­nym prze­ży­ciem. Odczu­wa się, że śro­dek wszyst­kie­go jest zawsze w środ­ku nas samych, gdy więc idzie­my do przo­du, jed­no­cze­śnie prze­su­wa­my śro­dek Wszech­świa­ta. I tak napa­wa­jąc się tym dziw­nym dozna­niem, zasta­na­wiam się, co by było, gdy­by tak wła­śnie postrze­gać rzeczywis­tość? Co, jeśli nie ist­nie­je żad­ne miej­sce ani czas, do któ­rych zmie­rza­my, nie ma dobra, do któ­re­go dąży­my, ani zła, od któ­re­go ucie­ka­my? Co, jeśli świat jest tyl­ko tań­cem bodź­ców opla­ta­ją­cych nas jak rój czą­ste­czek ener­gii, a my może­my jedy­nie pozwo­lić im wokół nas krą­żyć i prze­szy­wać nas albo pró­bo­wać się od nich opędzić?

PRZECZYTAJ TAKŻE

Po drugiej stronie przypadku

Efekt staruszki

Zamy­ka­nie się w czte­rech ścia­nach, zanu­rza­nie się w nie­koń­czą­cym się stru­mie­niu inter­ne­to­wej papla­ni­ny sku­tecz­nie odry­wa nas od nasze­go natu­ral­ne­go śro­do­wi­ska, jakim jest eko­sys­tem. Daje­my się ponieść sztucz­ne­mu prą­do­wi bodź­ców, któ­re nie rezo­nu­ją z naszą fizycz­no­ścią, nie są zsyn­chro­ni­zo­wa­ne z naszy­mi kro­ka­mi, biciem ser­ca, oddechem.

Kie­dy cho­dzę po lesie i pozwa­lam świa­tu swo­bod­nie prze­pły­wać środ­kiem mnie, prze­sta­ję powo­li odczu­wać gra­ni­ce swo­je­go cia­ła. Roz­pły­wam się w plą­ta­ni­nie dźwię­ków, zapa­chów i kształ­tów. Czu­ję jedy­nie, jak­by podwój­ny wir, podob­ny do linii pola magne­tycz­ne­go wokół kuli ziem­skiej, eskor­to­wał mnie, łącząc mnie zara­zem z Wszech­świa­tem. Wszyst­ko, cała rze­czy­wi­stość sta­je się jed­nym wiel­kim wirem z epi­cen­trum poło­żo­nym w moim wnę­trzu. Rośli­ny, pta­ki, drze­wa, zagaj­ni­ki, lasy, góry na hory­zon­cie, nie­bo z gwiaz­da­mi, nie­skoń­czo­na prze­strzeń kosmicz­na wla­tu­ją we mnie, zmniej­sza­jąc się do mikro­sko­pij­nych roz­mia­rów i opusz­cza­ją moje cia­ło, by powo­li, za moimi ple­ca­mi znów powró­cić na swo­je miej­sce. Raz cał­kiem bli­sko, raz milio­ny lat świetl­nych, gdzieś w głę­bi Kosmo­su. I ja to nazy­wam swo­ją dro­gą środ­ka. Stan pro­ste­go, banal­ne­go wręcz unie­sie­nia, w któ­rym nie ist­nie­ją gra­ni­ce dobra i zła, nie ma pra­gnień, trosk, marzeń, gdzie moż­na wresz­cie, idąc tak przed sie­bie, zatrzy­mać każ­dą chwi­lę na malut­ką chwi­lę, delek­tu­jąc się inten­syw­nym sma­kiem i zapa­chem nieskończoności.

Dro­ga się koń­czy. W odda­li widać pierw­sze dachy domów. Ktoś zapa­la sil­nik samo­cho­du, powie­trze prze­szy­wa odle­gły lament karet­ki pogo­to­wia. Komuś jest spiesz­no. Komuś coś nie pasu­je. Ktoś bie­gnie zaspo­ko­ić swo­je pra­gnie­nia. Rekla­ma w radiu wci­ska wię­cej za tę samą cenę, żebyś się czuł zaopie­ko­wa­ny, żebyś uwie­rzył, iż ktoś zadbał o two­je dobre samo­po­czu­cie i myśli o tobie cały czas. O rów­nej godzi­nie wia­do­mo­ści: ci chcą wywró­cić świat do góry noga­mi, tam­ci zrzu­ci­li bom­bę, jed­ni są zło­dzie­ja­mi, a dru­dzy kłam­ca­mi. A nam się to wszyst­ko wyda­je sza­le­nie waż­ne. Tak waż­ne, że zapo­mi­na­my o drze­wach, milk­nie śpiew pta­ków i brzę­kli­wy dźwięk owa­dzich skrzy­deł, i goto­wi jeste­śmy rzu­cić się do boju, sko­czyć komuś do gar­dła. Bo jakimś dziw­nym zrzą­dze­niem losu, te wszyst­kie woj­ny, prze­py­chan­ki poli­tycz­ne, waha­nia na gieł­dzie, cały ten szum i zgiełk jawią nam się jako rzecz we Wszech­świe­cie najistotniejsza.

Dla­cze­go?