Ikonografia znaków zodiaku (cz. 4 ostatnia)

Docieramy do końca podróży przez wizerunki znaków zodiaku w traktacie Albumasara De magnis coniunctionibus z 1488 r. Cały ten zbiór skrywa metafizykę czasu i cyklicznych przemian, ukazuje obrazy kosmologii, a nie tylko ilustruje mit

Pierw­szy znak zimo­wy, omó­wio­ny w poprzed­nim odcin­ku, czy­li Kozio­ro­żec, otwie­ra ostat­ni etap zodia­kal­nej wędrów­ki, przej­ście przez naj­bar­dziej mrocz­ny punkt zodia­ku, jakim jest prze­si­le­nie zimo­we, kie­dy to na pół­ku­li pół­noc­nej przy­pa­da naj­krót­szy dzień i naj­dłuż­sza noc. Od tego momen­tu dni się wydłu­ża­ją. Nastę­pu­ją­cy po Kozio­roż­cu Wod­nik, zara­zem jeden z naj­bar­dziej roz­gwież­dżo­nych wize­run­ków zodia­kal­nych w całym cyklu, wyraź­nie przy­po­mi­na o wzro­ście świa­tła. Nato­miast pły­ną­ce w dwóch prze­ciw­staw­nych kie­run­kach Ryby wska­zu­ją z jed­nej stro­ny na cha­os i zagu­bie­nie, z dru­giej przy­go­to­wu­ją do wej­ścia w czas rów­no­no­cy wio­sen­nej, któ­rą z kolei otwie­ra pierw­szy znak zodia­ku – Baran.

Wodnik

Wod­nik (Aqu­arius) jest jed­nym z naj­bar­dziej nie­zwy­kłych przed­sta­wień całej serii. Figu­ra mło­de­go męż­czy­zny pochy­lo­ne­go nad naczy­niem, z któ­re­go wyle­wa się stru­mień wody, stoi z jed­ną nogą lek­ko wysu­nię­tą naprzód. Jest to mło­dzie­niec w ruchu, postać czyn­na, a nie sta­tycz­na, jak Pan­na czy jak figu­ra sym­bo­licz­na (Waga). Aktyw­ny Wod­nik pozo­sta­je w działaniu.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Ikonografia znaków zodiaku (cz. 3)

Ikonografia znaków zodiaku (cz. 2)

Klu­czem do inter­pre­ta­cji tego obra­zu jest dzban, a wła­ści­wie olpe z wiecz­kiem, w jakim w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie prze­cho­wy­wa­no wino lub oli­wę, oraz stru­mień wody spa­da­ją­cy nie na zie­mię, lecz do naczy­nia. Stru­mień ten przed­sta­wio­ny jest tu w towa­rzy­stwie gwiazd, co pod­kre­śla nie­biań­ską natu­rę wody, któ­ra, spły­wa­jąc, two­rzy nie­omal łań­cuch kosmicz­ne­go światła.

Zresz­tą cały wize­ru­nek Wod­ni­ka został ozdo­bio­ny gwiaz­da­mi. Są one na cie­le mło­dzień­ca, w stru­mie­niu oraz przy naczy­niu. To wła­ści­wie mapa nie­ba prze­two­rzo­na w figu­rę. W prze­ci­wień­stwie do Kozio­roż­ca, Wod­nik zacho­wu­je peł­ną nar­ra­cyj­ność kon­ste­la­cji. A jego gwiaz­do­zbiór uwiecz­nia postać Gani­me­de­sa, najpiękniej­szego ze śmier­tel­nych, któ­ry został porwa­ny na Olimp przez Zeu­sa prze­isto­czo­ne­go w orła. W kra­inie bogów mło­dzie­niec zos­tał pod­cza­szym roz­le­wa­ją­cym nek­tar. To wła­śnie dla­te­go stru­mień na tym wize­run­ku nie jest zwy­kłą wodą, desz­czem czy sym­bo­lem zimo­wych opa­dów, lecz spły­wa­ją­cą boską esencją.

Aqu­arius nastę­pu­je po Kozio­roż­cu, czy­li po prze­si­le­niu zimo­wym, kie­dy świa­tło zaczy­na ponow­nie rosnąć, a cykl kosmicz­ny odna­wiać. Dla­te­go Wod­nik może sym­bo­li­zo­wać odno­wie­nie kosmicz­nej ener­gii prze­sy­ła­nej świa­tu. Stru­mień z dzba­na jawi się wte­dy jako roz­dzie­la­nie życia, począ­tek nowe­go cyklu.