Pięścią między oczy

Miało być o Takcie i nietakcie, czyli – jak niegdyś mówiono – o braku dobrych manier w codziennym funkcjonowaniu. Jednak zwyciężyła skrzecząca rzeczywistość legislacyjna, dotycząca lex szarlatan, czyli nowelizacji ustawy o uprawnieniach Rzecznika Praw Pacjenta

Z SMS-ów i e‑maili od Pań­stwa wyni­ka, iż ist­nie­je ocze­ki­wa­nie, że ponow­nie zabie­rze­my na ten temat głos. W ryt­mie wyda­wa­nia mie­sięcz­ni­ka udział w dys­ku­sji na takie istot­ne tema­ty jest moc­no utrud­nio­ny. 22 lip­ca. br. Senat przy­jął usta­wę, wpro­wa­dza­jąc do niej popraw­ki (zagło­so­wa­ło 62 sena­to­rów). Po roz­pa­trze­niu ich przez Sejm usta­wa tra­fi­ła do pod­pi­su Pre­zy­den­ta RP. A więc nad­szedł etap koń­co­wy, na któ­rym moż­na jesz­cze powstrzy­mać ten skan­da­licz­ny, a nawet groź­ny akt praw­ny. Dla­te­go tak waż­ne oka­zu­ją się ape­le i ana­li­zy tema­tu ze stro­ny orga­ni­za­cji oraz osób fizycznych.

Lex szarlatan – odsłona końcowa

Pro­te­sty prze­ciw­ko nowe­mu brzmie­niu usta­wy nie ozna­cza­ją chę­ci obro­ny jakich­kol­wiek szar­la­ta­nów czy oszu­stów żeru­ją­cych na krzyw­dzie chorych.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Krzyk duszy

Duch obecny w księgarni. Ludzie czytający książki myślą inaczej

Rzecz w tym, iż nie tam nale­ży szu­kać wro­ga spo­łecz­ne­go – nie tam i nie tymi meto­da­mi, któ­re łatwo mogą pro­wa­dzić do nad­uży­cia wła­dzy i ogrom­nych szkód społecznych.

Jak jed­nak odróż­nić szar­la­ta­na od uz­dro­wiciela? Jed­nym ze spe­cja­li­stów zabie­ra­ją­cych głos w dys­ku­sji jest dobrze Pań­stwu zna­ny i cenio­ny bio­ener­go­te­ra­peu­ta oraz wykła­dow­ca Jerzy Strą­czyń­ski, któ­ry wypo­wia­da się na ten gor­szą­cy temat m.in. na por­ta­lu Pol­ska Mówi (pol​ska​mo​wi​.pl).

– Roz­róż­nie­nia takie­go jest w sta­nie doko­nać każ­dy nawet śred­nio inte­li­gent­ny czło­wiek – uwa­ża Strą­czyń­ski. – Czło­wie­ka obie­cu­ją­ce­go zbyt wie­le i bez pokry­cia, żeru­ją­ce­go na ludz­kiej naiw­no­ści i nieszczę­ściu łatwo zde­ma­sko­wać.

To oso­ba zaj­mu­ją­ca się uzdra­wia­niem, a obie­cu­ją­ca eks­pre­so­we cuda.

Śro­do­wi­sko sze­ro­ko rozu­mia­nych natu­ro­pa­tów, bio­ener­go­te­ra­peu­tów itp. z nie­po­ko­jem śle­dzi legi­sla­cje owych restryk­cyj­nych prze­pi­sów. Jego przed­sta­wi­cie­le zabie­ra­ją publicz­nie głos z dużym nie­po­ko­jem. Gdy­by bowiem fak­tycz­nie liczy­ło się dobro cho­rych, to wszel­kie pro­jek­ty zmian w tej dzie­dzi­nie były­by sze­ro­ko kon­sul­to­wa­ne z tera­peu­ta­mi metod natu­ral­nych – bez pośpie­chu, z sza­cun­kiem dla ich wie­dzy – a tak­że z ich klientami.

Nie życzy­my sobie, by w Pol­sce ogra­ni­czo­no nam pra­wo do korzy­sta­nia z róż­nych tra­dy­cyj­nych metod pro­fi­lak­ty­ki oraz pozba­wio­no nas wybo­ru, jak mamy się leczyć. Medy­cy­na aka­de­mic­ka nie jest jedy­ną sku­tecz­ną meto­dą ochro­ny i przy­wra­ca­nia zdro­wia funk­cjo­nu­ją­cą na świe­cie. Dziś – uwzględ­nia­jąc bada­nia od lat pro­wa­dzo­ne w wie­lu kra­jach na róż­nych kon­ty­nen­tach – może­my śmia­ło stwier­dzić, że obec­nie nale­ży mówić o medy­cy­nie zin­te­gro­wa­nej [kom­ple­men­tar­nej], któ­ra się­ga zarów­no do sto­sun­ko­wo mło­dej wie­dzy aka­de­mic­kiej, jak i do moż­li­wo­ści wyro­słych jako tera­pie natu­ral­ne w róż­nych krę­gach kulturowych.

Tra­dy­cyj­na Medy­cy­na Chiń­ska (TMC) czy ajur­we­da wery­fi­ko­wa­ły swo­ją wie­dzę w zakre­sie zdro­wia ponad 2 tys. lat. Jest żenu­ją­ce, gdy poli­ty­cy i róż­ne­go rodza­ju decy­den­ci to kwe­stio­nu­ją. Fakt, iż komuś brak wie­dzy, nie jest powo­dem do dumy. Fetysz nauko­wo­ści nie zawsze jest naj­lep­szą wytycz­ną, zwłasz­cza gdy lek­ce­wa­ży wyso­ką sku­tecz­ność prak­tycz­ną meto­dy czy spe­cy­fi­ków (leku, suple­men­tu, ziela…).

Nie budzić zaufa­nia powin­na jedy­nie oso­ba uni­ka­ją­ca odpo­wie­dzi na pyta­nia o jej wie­dzę i cer­ty­fi­ko­wa­ne przy­go­to­wa­nie. A prze­cież w Pol­sce pro­wa­dzo­ne są kur­sy, szko­le­nia, egza­mi­ny. Wyda­wa­ne są dyplo­my okre­śla­ją­ce uprawnienia.

Praw­dzi­wa wol­ność to wte­dy, kie­dy czło­wiek może decy­do­wać, jak chce żyć.

Hans Hel­l­mut Kirst

– W naszym zawo­dzie – pod­kre­śla tera­peuta – obo­wią­zu­je kodeks etycz­ny. Meto­dy natu­ral­ne, takie jak bio­ener­go­te­ra­pia, zna­ko­mi­cie mogą wspie­rać dzia­ła­nia medy­cy­ny aka­de­mic­kiej, ale jej nie zastą­pią. Cho­dzi o sojusz, a nie prze­ciw­sta­wia­nie ich sobie. W zna­ko­mi­tej więk­szo­ści natu­ro­te­ra­peu­ci to ludzie etycz­ni, dobrze pro­fe­sjo­nal­nie przy­go­to­wa­ni, empa­tycz­ni, sza­nu­ją­cy zawo­dy medyczne.

W kon­tek­ście usta­wy nie­po­trzeb­nie docho­dzi do żon­glo­wa­nia poję­ciem szar­la­ta­ne­rii na sty­ku z magią nie­nau­ko­wo­ści. Roz­bu­do­wu­je się kon­flikt, zamiast soju­szu medy­cy­ny aka­de­mic­kiej i alternatyw­nej. Nie­ste­ty, wciąż wie­lu naszych leka­rzy wkła­da mię­dzy baj­ki bio­ener­go­te­ra­pię, home­opa­tie i inne meto­dy natu­ral­ne, nie mając wie­dzy, jak dzia­ła­ją, a w efek­cie odrzu­ca­ją je a prio­ri (czy­li z góry wyda­ją oce­nę bez obiek­tyw­ne­go spraw­dze­nia faktów).

Tym­cza­sem w przy­pad­ku bioenergo­terapii nie­rzad­ko uda­je się pobu­dzić siły odpor­no­ścio­we pacjen­ta w taki spo­sób, że jego orga­nizm podej­mu­je zaska­ku­ją­co szyb­ko samo­re­gu­la­cję i rege­ne­ra­cję, a więc samo­uz­dra­wia­nie. Mimo nie­ustan­ne­go roz­woju nauki o czło­wie­ku, nasz orga­nizm wciąż pozo­sta­je tajemnicą.

W latach 80. i 90. XX w. bioenergo­terapia i aku­punk­tu­ra zaczy­na­ły roz­wi­jać się w soju­szu z medy­cy­ną aka­de­mic­ką. W przy­pad­ku tej dru­giej zasłu­gi leża­ły po stro­nie prof. Zbi­gnie­wa Gar­nu­szew­skie­go, ojca pol­skiej szko­ły aku­punk­tu­ry i pio­nie­ra jej sto­so­wa­nia jako powszech­nej meto­dy lecze­nia. Po jego śmier­ci wie­le z tego zosta­ło zaprze­pasz­czo­ne przez igno­ran­cję decy­den­tów. Dziś rów­nież aku­punk­tu­ra przez wie­lu igno­ran­tów bywa okre­śla­na mia­nem szar­la­ta­ne­rii, a wła­ści­wie to takie ten­den­cyj­nie dłu­ba­nie i mani­pu­la­cyj­ne pogryw­ki, o któ­rych tu mowa, moż­na by naz­wać szar­la­ta­ne­rią. Posta­wy takie nie wy­nikają bowiem z wie­dzy nauko­wej, lecz z nie­zna­jo­mo­ści wyni­ków badań kry­ty­ko­wa­nej meto­dy, co wpro­wa­dza w błąd wie­rzą­cych w obiek­ty­wizm danej wypowiedzi.

Jesteśmy narodem o niezależnej duszy

Wśród kry­tycz­nych wystą­pień przed­stawicieli śro­do­wi­ska zna­lazł się apel Łuka­sza Lubic­kie­go do Pre­zy­den­ta RP w kwe­stii lex szar­la­tan.

To zie­larz, fito­te­ra­peu­ta, wykła­dow­ca zie­lar­stwa z Kazi­mie­rza Dol­ne­go, o któ­rym mówi się: dobry, mądry czło­wiek. Wśród ludzi zaj­mu­ją­cych się roz­wo­jem oso­bi­stym ucho­dzi za guru od ziół. Na swo­ich komu­ni­ka­to­rach sta­ra się nie mie­szać Natu­ry z poli­ty­ką. Tym razem jed­nak uznał, iż tego, co się dzie­je w Pol­sce w kon­tek­ście medy­cy­ny natu­ral­nej, nie spo­sób pomi­nąć mil­cze­niem. Jego wystą­pie­nie ma wiel­ce patrio­tycz­ny i emo­cjo­nal­ny wydźwięk, ale traf­nie punk­tu­je błę­dy nowej usta­wy. Uwa­ża on, że jest ona nie­sły­cha­nie nie­bez­piecz­na dla naszej wol­ności. – Robi wra­że­nie, jak­by pocho­dzi­ła z cze­lu­ści komu­ni­stycz­ne­go tota­li­ta­ry­zmu – pod­kre­śla Lubic­ki – a prze­cież już w preambu­le do kon­sty­tu­cji mowa jest o naszych nie­zby­wal­nych pra­wach do wol­no­ści i samo­sta­no­wie­nia. To rów­nież pra­wo czer­pa­nia z Natu­ry dla nasze­go zdro­wia. Lex szar­la­tan tym­cza­sem zabra­nia nam mówić. o rodzi­mych tra­dy­cjach zie­lar­skich, któ­re nie­rzad­ko prze­cho­dzą z poko­le­nia na pokole­nie, któ­rych sto­so­wa­nie wywo­dzi się z dłu­go­let­niej prak­ty­ki. Jesz­cze do niedaw­na leka­rze czę­sto zna­li i sto­so­wa­li zio­ła.

Rów­nież Tra­dy­cyj­na Medy­cy­na Chiń­ska posia­da ponad 2 tys. lat spu­ści­zny i wie­le dowo­dów na swo­ją sku­tecz­ność. Podob­nie jest z medy­cy­na­mi: andyj­ską, ajur­wedyjską, tybe­tań­ską czy mon­gol­ską. W Pol­sce też mamy nie­do­ce­nia­ną dziś medy­cy­nę ludo­wą bazu­ją­cą na ziołolecznictwie.

Łukasz Lubic­ki sam jest przy­kła­dem, że medy­cy­na natu­ral­na dzia­ła. 32 lata temu zdia­gno­zo­wa­no u nie­go nowo­twór, dając mu zale­d­wie pięć lat życia. Wyle­czył go w Niem­czech dr Tade­usz Błasz­czyk Tra­dy­cyj­ną Medy­cy­ną Chiń­ską i zio­ła­mi, bo w Pol­sce było to niemożliwe.

Każ­dy z nas ma wybór. Nikt nie ma pra­wa nam go odbie­rać. Nawet z miłości.

Cas­san­dra Clare

Lex szar­la­tan odbie­rze wol­ność wypo­wie­dzi i wybo­ru tera­pii. Nie ma odpo­wied­nich badań nauko­wych potwier­dza­ją­cych sku­tecz­ność w okre­ślo­nych pro­ble­mach np. rumian­ku czy meli­sy. Boga­te kon­cer­ny far­ma­ceu­tycz­ne nie są zain­te­re­so­wa­ne taki­mi bada­nia­mi ziół. Jako pocho­dzą­ce z Natu­ry nie pod­le­ga­ją intrat­ne­mu opatentowaniu.

– W ten spo­sób odbie­ra mi się pra­wo mówie­nia o wła­ści­wo­ściach ziół z moje­go ogród­ka. Ogra­ni­cza to nasze pra­wo do korzy­sta­nia z natu­ral­nej spu­ści­zny rodzi­me­go zio­ło­lecz­nic­twa – pod­kre­śla fito­te­ra­peu­ta. – Usta­wa zabie­ra trój­po­dział wła­dzy. Sądom odbie­ra się wyro­ko­wa­nie, co jest bez­praw­ne, a co zgod­ne z pra­wem. A urzęd­ni­kom daje pra­wo arbi­tral­nej oce­ny w tej mie­rze z moż­li­wo­ścią nakła­da­nia ogrom­nych kar np. za to, że odwa­ży­li­śmy się mówić, iż pomógł nam rumia­nek. Tak blo­ko­wa­ne jest popu­la­ry­zo­wa­nie lokal­nych tra­dy­cji lecz­ni­czych. A prze­cież to naród jest suwe­re­nem głównym.

– Jako naród o nie­za­leż­nej duszy nie powin­ni­śmy pozwo­lić ode­brać sobie prawa do wol­no­ści wybo­ru, samo­sta­no­wienia i do kon­ty­nu­owa­nia tra­dy­cji – dekla­ru­je zielarz.

Dokoń­cze­nie w następ­nym numerze