Witold Gombrowicz powiedział w jednym z wywiadów, a ja zawsze uważnie czytam, co mówi Gombrowicz, że nie wie, co to jest JA, ale określa to sobie jako wolę bycia tym, kim jest. Nie wiem jak komu, ale mnie to leży

Moje pisa­nie jest bar­dziej stwier­dzenia­mi niż poszu­ki­wa­nia­mi i tak już pew­nie pozo­sta­nie. Drę­czy mnie tro­chę bez­sens tego, co robię. Tęsk­nił­bym – gdy­by to było moż­li­we – do pisa­nia ina­czej i o czym innym, gdyż tak, jak jest, to tro­chę kamieniołomy.

Moż­na by pró­bo­wać opi­sać, co się dzie­je napraw­dę. Moż­na, ale jak­by się czło­wiek nie wysi­lał, będzie to zawsze dowol­ne i mało praw­dzi­we. Spo­glą­da­my zawsze w kie­run­ku koń­ca, chce­my wie­dzieć, jak się skoń­czy. Gdy­bym zaprze­stał kie­ro­wa­nia się tym moty­wem i wie­dział od razu, unik­nął­bym wie­lu przy­kro­ści, ale życie sta­ło­by się wte­dy pogod­ną i nud­ną obojętnością.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Impuls, który wyprzedza rozum

Mało znane zapowiedzi dotyczące przemian na Ziemi

W Boga moż­na wie­rzyć tyl­ko wte­dy, kie­dy nie żąda się od nie­go gwa­ran­cji, że ist­nie­je. Wła­ści­wie moż­na wie­rzyć i nie wie­rzyć jed­no­cze­śnie. Nie chcieć nicze­go, nie ocze­ki­wać żad­nych gwa­ran­cji, żad­nej umo­wy lojal­no­ści, w ogó­le nicze­go. Myślę sobie, że to mogło­by być naj­bliż­sze praw­dy o Bogu. Gdy­by mi się uda­ło prze­pro­wa­dzić taką ope­ra­cję nie­chce­nia nicze­go, czy był­bym szczę­śli­wy? Nie wiem, ale szczę­śli­wy nie jest tu szczę­śli­wie dobra­nym słowem.

Życie roz­gry­wa się wła­ści­wie tyl­ko w ludz­kiej pamię­ci. W splo­cie połą­czeń, w cha­otycz­nym kłę­bo­wi­sku impul­sów i bez­od­bla­sko­wych mikro­ele­men­tów. Jes­teśmy zależ­ni od spraw­no­ści maszy­ny mózgo­wej, czym więc są nasze roz­pa­cze, szczę­ścia, nostal­gie, eufo­rie, jeśli nie pobły­ska­mi wśród nie­zli­czo­nych ano­ni­mo­wych połączeń?

Potra­fię pozby­wać się sie­bie. Ale tyl­ko na jakiś czas, na krót­ką chwi­lę. Cał­ko­wi­cie dobro­wol­nie prze­sta­wiam zwrot­ni­cę i nie jestem już nigdzie popy­cha­ny ani do nicze­go nama­wia­ny, bo nie jestem. To tyl­ko chwi­le, nie zawsze miłe, ale niezapomniane.

Takie ducho­we prze­bież­ki cie­szą mnie dziś nie tak jak kie­dyś. Jestem bar­dziej umiar­ko­wa­ny i nie­jed­no bawi mnie już mniej niż wprzó­dy, jed­nak daję sobie jakoś radę. Nie­ste­ty gorzej mi idzie z zago­spo­da­ro­wa­niem tra­dy­cyj­nych prawd. Docho­dzi wów­czas do bun­tu, co koń­czy się nie­ko­niecz­nie kon­tro­lo­wa­nym dryfowaniem.

Powra­ca też, co przyj­mu­ję z umiar­ko­wa­nym ukon­ten­to­wa­niem, myśle­nie meta­fi­zycz­ne. Nie cie­szy, bowiem jest moż­li­we, że ja, ja-dusza, mogę być tyl­ko lus­trem, w któ­rym odbi­ja się wszyst­ko, co fizycz­ne, co mate­rial­ne, a to nie brzmi dobrze.

Pomi­mo wszyst­ko, mimo kło­po­tów i znie­chę­ceń, zaj­mu­ją­cych i mniej cie­ka­wych histo­rii, wszyst­ko to w sumie daje poczu­cie, iż jesz­cze moż­na żyć, że się chce żyć, i tym opty­mi­stycz­nym… zakoń­czę sze­ro­ko zna­nym, pokręt­nym pyta­niem: Jeśli Bóg stwo­rzył wszyst­ko, kto stwo­rzył Boga? Odpo­wiem rów­nie pokręt­nie: Nikt! Bóg jest istnieniem!

Zapraw­dę powia­dam wam, Jego nieokreś­lona tajem­ni­czość to naj­praw­dziw­szy z praw­dzi­wych akt sztuki.

Kabuki

Potrzeba oczyszczenia: szklanka herbaty: kalejdoskop chcenia: sosny, wrzosy, piaski: zachód słońca nad Nacka: niesnaski

Gdy­by Gre­kiem był, czcił­by sta­re drze­wa. Piel­grzy­mo­wał­by do świę­tych dębów i wró­żył z sze­le­stu liści, co ma się stać i jak ma postę­po­wać, by życiu się poszczę­ści­ło, choć wie­dział, że sta­nie się, jak stać się ma, i będzie, jak ma być. Gdzie podział się chło­piec? Wyru­szył za wcze­śnie po przy­go­dę i prze­kro­czył gra­ni­ce. Któ­re gra­ni­ce? Wszystkie.

Bli­sko nazna­czo­ne szla­ki: splot krzy­żo­wych dróg: był tym, co wszyst­ko może: co wysy­ła zna­ki wprzód: skąd przy­być: co brać: przy­jezd­nym gorzej.

Mło­dzień­cem napi­sał wiersz Smu­tek drzew, ale nie zapa­mię­tał nic, prócz smut­ku. Racje nie były mu pro­ble­mem, czuł bowiem pogo­dę ducha i znał inten­syw­ność chwi­li. Ech, co tam, nic nie jest napraw­dę, tyl­ko księ­ży­co­we fan­ta­sma­go­rie budzą się, tru­dzą, nudzą.

Umie­jęt­no­ści: poten­cje: odczu­wa­nie moż­li­wo­ści: życie wyzby­te z nudy: dłu­ga dro­ga wprzó­dy: pro­szę z nami: uczto­wa­nie z łot­rami: prze­ci­na­nie loso­wi dro­gi: za wyso­kie pro­gi: teatr cho­rej deka­den­cji: rezo­nans tka­nek ner­wo­wych: spek­takl sła­bej frek­wencji: usi­ło­wa­nie dąże­nia do jed­no­ści: poli­cze­nie sta­nów oso­bo­wych gości.

Oca­le­nie z obłę­du: war­to­ści cudzy­sło­wem pisa­ne: pęk­nię­cia czy­sto­ści nad ranem: nie­przej­rzy­stość bru­du: ocze­ki­wa­nie cudu: mi­tologia bez­kom­pro­mi­so­wo­ści: tęsk­no­ta za tęsk­no­tą: kwit za kwi­tem: dość ci.

Z nicze­go nic nie będzie: los sam się przę­dzie: wina i kara: impo­nu­ją­ca para.

dPN

andrzej.​szmilichowski@​gmail.​com