NAGRODA HONOROWA NIEZNANEGO ŚWIATA im. Marka Rymuszko za rok 2026 za niezwykłą konsekwencję w poszukiwaniu nowych rozwiązań dla człowieka i środowiska
Uzasadnienie
Dr Ferdynand Barbasiewicz od dziesięcioleci rozwija własne koncepcje dotyczące zdrowia, ekologii, gospodarki i techniki, łącząc dociekliwość badacza, wyobraźnię konstruktora z uważną obserwacją otaczającego świata.
Jego działalność wyrasta z przekonania, że wiele rozwiązań można odnaleźć w samej Przyrodzie, jeśli tylko potrafimy dostrzec zależności, które na co dzień pozostają niezauważone. Z tą właśnie postawą wiążą się jego propozycje dotyczące gospodarki wodnej, rolnictwa, ochrony środowiska i energetyki, a także podejmowane przez niego praktyczne eksperymenty i projekty.
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje klawiterapia – autorska metoda terapii bodźcowej, rozwijana przez dziesięciolecia na podstawie zainteresowania fizjologią i pracami Iwana Pietrowicza Pawłowa. Dr Barbasiewicz dokumentował swoje doświadczenia, opracowywał podręczniki i prowadził szkolenia, konsekwentnie rozwijając własną koncepcję oddziaływania na organizm poprzez określone bodźce.
Jego zainteresowania wykraczają jednak daleko poza obszar zdrowia. Projekty dotyczące retencji wody, wykorzystania energii hydrodynamicznej, rolnictwa, ekologii, a także rozwiązania z dziedziny techniki i energetyki pokazują rozległość jego poszukiwań. W książce Eden XXI wieku przedstawia swoje koncepcje dotyczące zagrożeń cywilizacyjnych oraz sposobów ograniczania szkód wyrządzanych środowisku.
Dorobek Ferdynanda Barbasiewicza jest wspaniałym świadectwem postawy opartej na odwadze stawiania pytań, samodzielnym myśleniu oraz gotowości do sprawdzania tego, co wydaje się niemożliwe lub zbyt odległe od przyjętych schematów. Jego droga pokazuje, że odkrywanie nowych możliwości wymaga nie tylko wiedzy, lecz także wyobraźni, cierpliwości i konsekwencji.
Nagrodę Honorową Nieznanego Świata im. Marka Rymuszko przyznajemy dr. Ferdynandowi Barbasiewiczowi w uznaniu za wieloletnią działalność, która przypomina, iż warto patrzeć uważnie, zadawać pytania i szukać rozwiązań tam, gdzie inni ich jeszcze nie dostrzegają.
Dr Ferdynand Barbasiewicz – absolwent Wydziału Psychologii i Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, specjalizował się w badaniach nad psychologicznymi strukturami czynnościowymi. ● W pracy doktorskiej, obronionej w Centralnym Ośrodku Maszyn Uczących w Wyższej Szkole Pedagogicznej (obecnie Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie UKEN), pt. Kształcenie nawyków, opisywał w ujęciu antropo-cybernetycznym problemy psychofizjologii układu nerwowego w procesie nabywania umiejętności manualnych. ● Członek Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego od jego założenia w 1962 r. W latach siedemdziesiątych XX w. opracował unikalną metodę przywracania zdrowia, którą nazwał klawiterapią. Autor książki Klawiterapia oraz Atlasu klawiterapii będącego zbiorem map anatomicznych opisujących biologicznie aktywne punkty na ciele człowieka, a także skryptów dla lekarzy.
● Był zapraszany na kongresy i sympozja na całym świecie, propagując swoją metodę na szerokim międzynarodowym forum. Jest autorem 87 publikacji naukowych oraz wielu artykułów w prasie. W kraju i zagranicą organizował szkolenia dla lekarzy, pragnących klawiterapię wprowadzić do arsenału środków leczniczych współczesnej medycyny. ● Aktualnie na emeryturze, prowadzi intensywną działalność szkoleniową w założonym przez siebie Centrum Klawiterapii Źródło.
Człowiek widzący rzeczy niewidoczne dla innych

Kiedy myślimy o ludziach, którzy przez całe życie próbują przesuwać granice tego, co możliwe, na myśl przychodzą przede wszystkim ci, którzy nie godzą się na proste odpowiedzi i utarte schematy.
Taką postacią jest dr Ferdynand Barbasiewicz – psycholog, odkrywca, twórca klawiterapii, autor licznych koncepcji dotyczących zdrowia, ekologii, gospodarki i techniki, a przede wszystkim osoba konsekwentna w swoich poczynaniach, umiejętnie korzystająca ze swojej wyjątkowej wyobraźni.
Jego życiorys przypomina opowieść o człowieku, któremu wielokrotnie sprzyjało szczęście. W czasie okupacji, w Otrębusach, nie raz uniknął śmierci, a wraz z matką Józefą pomógł uratować żydowską dziewczynkę. Te doświadczenia, ale również niezwykła intuicja, miały później towarzyszyć mu przez całe życie. Barbasiewicz często powtarza, że nie uważa się za wynalazcę. Jego zdaniem, wiele odpowiedzi istnieje już w samej Przyrodzie, a ludzie muszą tylko nauczyć się je zauważać.
Ta umiejętność dostrzegania rzeczy pozornie niewidocznych dla innych stała się znakiem rozpoznawczym jego działalności. Od dziesięcioleci przedstawia on rozwiązania dotyczące między innymi gospodarki wodnej, rolnictwa, ekologii czy energetyki. Na swoim prywatnym terenie stworzył niewielki system retencyjny, pokazując w praktyce, jak można zatrzymywać wodę i ograniczać skutki podtopień. Interesował się również możliwością wykorzystania energii hydrodynamicznej.
Podobnie było z rolnictwem. Zainspirowany problemami związanymi z niedoborem żywności, eksperymentował z regularnym badaniem gleby i doborem odpowiednich składników do jej nawożenia. Na niewielkim fragmencie własnej działki uzyskiwał plony znacznie przewyższające przeciętne rezultaty. Swoje koncepcje ekologiczne i gospodarcze zebrał w książce Eden XXI wieku, poświęconej zagrożeniom cywilizacyjnym oraz prostym sposobom ograniczania szkód wyrządzanych przez człowieka środowisku.
Spektrum jego zainteresowań jest imponujące. W jego dorobku pojawiają się projekty pojazdu unoszącego się nad wodą, kosmicznej elektrowni plazmowej czy rozwiązań związanych z obronnością. Nie wszystkie doczekały się realizacji, często z powodu braku zainteresowania lub środków. To właśnie dlatego Ferdynand Barbasiewicz jawi się jako człowiek, który przez lata próbował wyprzedzać swój czas, nawet wtedy, gdy jego pomysły spotykały się z obojętnością.
Najważniejszym obszarem jego działalności stała się jednak klawiterapia. Zainteresowanie fizjologią i pracami Iwana Pietrowicza Pawłowa doprowadziło go do stworzenia własnej metody terapii bodźcowej. Jej założeniem jest oddziaływanie na określone punkty ciała poprzez ucisk lub dotyk i wykorzystywanie reakcji układu nerwowego będącego odpowiedzią na bodziec. Dr Barbasiewicz przez dziesięciolecia rozwijał tę koncepcję, dokumentował swoje doświadczenia, opracowywał podręczniki i prowadził szkolenia dla lekarzy oraz fizjoterapeutów.
Jego droga nie była łatwa. W 1993 r. stanął przed sądem oskarżony o nieuprawnione wykonywanie praktyk lekarskich. Wykazał wówczas, że nie stawia diagnoz, nie przepisuje leków, nie wykonuje też innych czynności zastrzeżonych dla lekarzy. Został uniewinniony.
Szczególnego znaczenia nabiera jego wieloletnie przekonanie, że nauka powinna pozostawać otwarta na pytania, doświadczenie i poszukiwanie nowych rozwiązań. Właśnie ta konsekwencja – gotowość do pracy mimo sceptycyzmu otoczenia – stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych rysów jego postawy.
Dr Barbasiewicz jest człowiekiem renesansu: psychologiem, autorem, eksperymentatorem, konstruktorem i obserwatorem Przyrody. Łączy zainteresowanie człowiekiem z troską o środowisko oraz przekonaniem, że czasem najbardziej niezwykłe rozwiązania mogą kryć się w rzeczach najprostszych. Jego działalność pokazuje również, jak trudna bywa droga od pomysłu do jego społecznego uznania.
Nagroda im. Marka Rymuszko przyznana Ferdynandowi Barbasiewiczowi jest wyrazem uznania dla jego wieloletniej działalności. Laureat przez dziesięciolecia nie przestawał poszukiwać, eksperymentować oraz zadawać pytań. I niezależnie od napotykanych przeszkód pozostawał wierny przekonaniu, iż warto próbować dostrzec to, czego inni jeszcze nie zauważyli.
Być może to właśnie na tym polega prawdziwa wartość odkrywcy: nie na tym, że zawsze ma rację, lecz na tym, że nie przestaje patrzeć, pytać i szukać nowych dróg.
Redakcja







