Jasności nie mamy

Siedzę w urzędzie jako petent. Kolejka. Przeglądam Nieznany Świat. Akurat listonosz przyniósł, wyjąłem ze skrzynki i wrzuciłem do samochodu, a teraz w oczekiwaniu na zmiłowanie urzędnika, czytam.

Facet obok upo­rczy­wie wpa­tru­je się naj­pierw w mie­sięcz­nik, a potem we mnie. Prze­szka­dza mi to. Pod­no­szę wzrok.

– Znam to pismo – mówi mój sąsiad.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Przyszłość zaczyna się ciszej, niż myślimy

Niewierzący wierzący

– Dobre? – pytam.

– Dobre – odpo­wia­da. – Sta­le czy­tam. Jak pan też czy­ta, to niech mi pan powie, jak to jest. Byłem u jasno­wi­dza. Nie pierw­szy raz zresz­tą. Wie­rzę w to. Patrzy w kar­ty i mówi mi, nie powiem, same dobre rze­czy. To się cie­szę, bo dobrze wie­dzieć, że cze­ka mnie coś miłe­go w życiu. I te jego prze­po­wied­nie się spraw­dza­ją. Powi­nie­nem się cie­szyć, co nie? Ale nie mogę, bo jak to się już spraw­dzi, to się oka­zu­je, że to dobre jest dla mnie złe.

Po roz­wo­dzie szu­ka­łem pocie­szy­ciel­ki. Facet z kart mi wyczy­tał, że spo­tkam na swo­jej dro­dze towa­rzysz­kę dal­sze­go życia i zapeł­nię drę­czą­cą mnie uczu­cio­wą pust­kę. Blon­dyn­ka, sym­pa­tycz­na, doma­tor­ka, lubi dzie­ci. I, wiesz pan, ja ją spo­tka­łem, dokład­nie taką, jak opi­sał – mach­nął z rezy­gna­cją ręką – ale po trzech mie­sią­cach oka­za­ło się, że to zołza. 

Albo powie­dział, że widzi pie­nią­dze na moim kon­cie, nie­du­żo, parę tysię­cy, ale to też pie­cho­tą nie cho­dzi. I co? Mia­łem je na kon­cie istot­nie, nawet się ucie­szy­łem. Ale radość trwa­ła krót­ko. Oka­za­ło się, że bank się pomy­lił i wypła­cił mi omył­ko­wo nie moje dywidendy. 

A kie­dy prze­po­wie­dział mi awans w pra­cy – też się spraw­dzi­ło. Tyle że awans był bez finan­so­wej pod­wyż­ki i na doda­tek z prze­nie­sie­niem dalej od domu. I co pan na to?

A co ja? Co mu mogłem odpo­wie­dzieć? Że oprócz jasno­wi­dza jest jesz­cze Los, Fart, Fatum, Prze­zna­cze­nie i parę innych oko­licz­no­ści? I że infor­ma­cje prze­ka­zy­wa­ne przez kar­ty umie­ją­ce­mu je czy­tać nie są ści­słym odwzo­ro­wa­niem przy­szło­ści, a jedy­nie szki­cem przy­szłych wyda­rzeń. Zaś nie­zna­na nam jesz­cze rze­czy­wi­stość zale­ży… No, wła­śnie… Od cze­go, czy od kogo zależy?

Pisa­łem kie­dyś o odkry­ciu naukow­ców, któ­rzy udo­wod­ni­li, że czło­wiek, zanim podej­mie jaką­kol­wiek czyn­ność, jego mózg wie o tym uła­mek sekun­dy wcze­śniej. Czy tyle trwa prze­kaz (od kogo?), żeby uświa­do­mić mi, co mam zro­bić? Mój mózg podej­mu­je więc decy­zję wcze­śniej, zanim ja (?) świa­do­mie ją podej­mę? Czy­li nie jestem auto­rem swo­je­go życia, tyl­ko jego komen­ta­to­rem? Czy mamy wpływ na nasze dzia­ła­nia, na wybór życio­wej dro­gi? Czy może coś/ktoś deli­kat­nie nas popy­cha w tę lub tam­tą stro­nę, gdy sta­nie­my przed kolej­ną życio­wą decy­zją? Rysu­je­my sobie sze­reg dróg pro­wa­dzą­cych do reali­za­cji naszych pla­nów, a nie­wi­dzial­na ręka gum­ką wycie­ra je wszyst­kie, pozo­sta­wia­jąc jed­ną, któ­rą może­my pójść dalej?

Krót­ko mówiąc: mamy już z góry wyty­czo­ną ścież­kę życia, czy też może­my ją sobie dowol­nie wybie­rać? Deter­mi­nizm czy inde­ter­mi­nizm? Naj­tęż­sze filo­zo­ficz­ne gło­wy przez wie­ki usi­łu­ją sobie odpo­wie­dzieć na to pyta­nie. Wynik jest pół na pół. Czy­li jasno­ści nie mamy.

Co więc mia­łem odpo­wie­dzieć face­to­wi z kolejki?

Opo­wie­dzia­łem mu moją ulu­bio­ną aneg­do­tę doty­czą­cą takich wła­śnie wąt­pli­wo­ści, któ­rą zamiesz­czam tu, pole­ca­jąc Waszej uwadze.

Pewien bar­dzo wie­rzą­cy czło­wiek doświad­czał na swo­jej dro­dze życia wie­lu przy­kro­ści, rzekł­bym w ilo­ściach prze­kra­cza­ją­cych nor­mal­ne­go pecha. A ponie­waż był wie­rzą­cy, zwró­cił się z żalem do Boga, dla­cze­go tak cięż­ko go doświad­cza. Naj­wyż­szy zapro­sił go do Nie­ba i spy­tał, czy uwa­ża, że krzyż, któ­ry dźwi­ga, jest dla nie­go nie­wła­ści­wy. Czło­wiek potwier­dził. Bóg wziął od nie­go krzyż i dał anio­ło­wi, by odniósł go do pomiesz­cze­nia, w któ­rym leża­ło mnó­stwo innych. Po krót­kiej roz­mo­wie z przy­by­szem Stwór­ca zapro­wa­dził go tam i kazał wybrać sobie taki krzyż, któ­ry by go usa­tys­fak­cjo­no­wał. Czło­wiek przy­mie­rzył jeden z nich, ale stwier­dził, że jest za cięż­ki. – Szu­kaj więc dalej – popro­sił Przed­wiecz­ny. Po chwi­li przy­bysz wró­cił z innym krzy­żem i zało­żył go sobie na ple­cy. Pocho­dził z nim chwi­lę, ale też mu nie paso­wał. – Za lek­ki, jak na mnie – skonstatował.

– Krzy­ży ci u nas dosta­tek, szu­kaj dalej – zapro­po­no­wał Król Niebios.

Wresz­cie czło­wiek, po kolej­nych pró­bach, wró­cił zado­wo­lo­ny i pochwa­lił się Najwyższemu:

– Zna­la­złem, Panie. Ten jest naj­lep­szy – powie­dział, z dumą poka­zu­jąc wybra­ny krzyż.

Zaśmiał się Bóg: – Ależ to jest wła­śnie ten sam krzyż, któ­ry ci dałem i któ­ry nosi­łeś na Zie­mi.

No więc jak? Czy wybie­ra­my sobie taki, jaki nam dają? Czy dają nam taki, jaki sobie wybieramy?

Filo­zo­fo­wie mają nad czym myśleć. My też.