Guru z góry bis

Tak naprawdę to jeszcze więcej niż bis. Nie przyznałem się, pisząc poprzedni felieton, że temat ten nurtował mnie od wielu lat

Koń­cząc ubie­gło­mie­sięcz­ny tekst, naj­pierw nada­łem mu tytuł Ludzie stam­tąd. Brzmiał jed­nak zna­jo­mo, zaj­rza­łem więc do archi­wum… I co? Ano pod datą: luty 2004 zapi­sa­ny wid­niał dokład­nie ten sam tytuł. Zaś treść pod nim zawar­ta doty­czy­ła iden­tycz­ne­go tema­tu. Musia­łem więc go zmienić.

Nie minę­ło cza­su mało-wie­le, no, mie­siąc dokład­nie, i po raz kolej­ny do tema­tu nale­ża­ło wró­cić. Wszyst­ko dzie­je się tak szyb­ko. Infor­ma­cja goni infor­ma­cję, źró­deł prze­ka­zu od cho­le­ry, bity w zma­so­wa­nym ata­ku, gło­wa za mała, żeby to wszyst­ko, nie mówię już, prze­ro­bić, ale choć­by przy­jąć na kla­tę. Przy­szłe poko­le­nia, jak chcą futu­ro­lo­dzy, będą mia­ły wiel­ki łeb, chu­der­la­we ciał­ko oraz koń­czy­ny bez małych palców.

PRZECZYTAJ TAKŻE

ΣΟΦΙΑ Sofia – zapomniana bogini wczesnego chrześcijaństwa

Czy przyszłość jest zapisana?

Tem­pus fugit, jak pisa­łem w stycz­niu, i nic się do tej pory nie zmie­ni­ło. Nie nadą­ża­my, a przy­naj­mniej ja, sta­ry, wysia­du­ją­cy Byk. Ludzie się spie­szą, w ete­rze goni­twa myśli, mło­de dziew­czy­ny mówią tak szyb­ko, że choć­bym nawet chciał któ­rąś pode­rwać na pre­zen­cję czy inte­lekt, to nim zdą­żę się ode­zwać – ona mówi już o czymś innym.

Ludz­kość jest prze­bodź­co­wa­na, i to w każ­dej dzie­dzi­nie. Jak umysł z poprzed­nie­go wie­ku może zaju­mać tem­po wie­ku XXI, któ­ry zasu­wa w sied­mio­mi­lo­wych butach, kie­dy ty, czło­wie­ku, nosisz led­wie obu­wie numer 45?

W tym galo­pu­ją­cym cza­sie wyda­rza się już wszyst­ko. Sie­dzę więc z węd­ką nad wiel­ką rze­ką słów i sta­ram się coś wyło­wić. Nie bio­rę sie­cią – nie ogar­nę. Więc łapię poje­dyn­czo – na temat.

I stąd ten bis.

Bo wyło­wi­ło mi się coś zno­wu, pod­czas gdy poprzed­ni felie­ton daw­no już leży w zszyw­ce u Czy­tel­ni­ków. Wszak oczy­wi­ste jest, że nikt nie wyrzu­ca go po prze­czy­ta­niu na maku­la­tu­rę. Czyż nie?

Jurij Kno­ro­zow, uro­dzo­ny na tere­nie Ukra­iny histo­ryk i epi­graf, absol­went Uni­wer­sy­te­tu Moskiew­skie­go, jak dono­szą (spra­wa nie naj­now­sza, sprzed kil­ku­dzie­się­ciu lat, ale o fakt cho­dzi, nie o jego aktu­al­ność) odszy­fro­wał pismo Majów, któ­ra to sztu­ka niko­mu się dotąd nie uda­wa­ła. Facet w życiu nie był w Ame­ry­ce Połu­dnio­wej, jedy­nie na pod­sta­wie mate­ria­łów publi­ko­wa­nych w roz­ma­itych źró­dłach, wła­snej deduk­cji oraz lin­gwi­stycz­nej genial­no­ści, doszedł do wnio­sku, że pismo tego ludu nie było ani czy­sto ide­ogra­ficz­ne, ani alfa­be­tycz­ne, tyl­ko syla­bicz­ne. Poszcze­gól­ne zna­ki są syla­ba­mi. Pod­wa­żył tym spo­so­bem ist­nie­ją­ce teo­rie, cze­go oczy­wi­ście kon­ku­ren­ci nie mogli mu daro­wać. Przez wie­le lat był igno­ro­wa­ny przez świat nauki. W koń­cu jed­nak świat ten musiał się ugiąć przed słusz­ną interpretacją.

Inte­re­su­ją­cą dla nas aneg­do­tycz­ną cie­ka­wost­ką – i co nad­zwy­czaj­ne oraz pozwa­la­ją­ce snuć roz­ma­ite poza­ziem­skie przy­pusz­cze­nia – był fakt, iż uczo­ny za współ­twór­czy­nię nauko­wych doko­nań uzna­wał swo­ją syjam­ską kot­kę Asję. Gdy w publi­ka­cjach Kno­ro­zo­wa usu­wa­no imię zwie­rza­ka, uczo­ny gwał­tow­nie pro­te­sto­wał, gro­żąc zaka­zem dru­ku. Życzył sobie rów­nież, aby w pismach uka­zy­wa­ły się jedy­nie te jego foto­gra­fie, na któ­rych była tak­że Asja, a kie­dy ją wyci­na­no z kadrów szcze­rze się oburzał.

Dru­gi przy­kład na bis jest cał­kiem współ­cze­sny. Potwier­dza fakt, zdu­mie­wa­ją­cych zdol­no­ści poje­dyn­czych osob­ni­ków homo sapiens, wła­mu­ją­cych się swo­im umy­słem poza ramy, jakie ludziom przypisano.

Była szes­na­sto­lat­ką, kie­dy zdo­by­ła licen­cję pilo­ta na zbu­do­wa­nym dwa lata wcze­śniej przez sie­bie jed­no­sil­ni­ko­wym samo­lo­cie. Potem stu­dio­wa­ła na MIT (Mas­sa­chu­setts Insti­tu­te of Tech­no­lo­gy), zysku­jąc opi­nię wybit­nej stu­dent­ki, choć mają­cej w nosie wszel­kie aka­de­mic­kie sche­ma­ty oraz pogoń za tytu­ła­mi. Przed­kła­da­ła nad to sam pro­ces docie­ka­nia i nauko­we­go spoj­rze­nia na świat. Zaj­mo­wa­ła się pro­ble­ma­mi, nad któ­ry­mi ślę­cze­li naj­wy­bit­niej­si geniu­sze nauki. Porów­ny­wa­no ją do Alber­ta Ein­ste­ina, Dziś pra­cu­je nad moż­li­wo­ścią kodo­wa­nia Wszech­świa­ta w for­mie holo­gra­ficz­nej, aby lepiej go zro­zu­mieć. Naj­wy­bit­niej­si współ­cze­śni naukow­cy (m.in. Ste­phen Haw­king i Andrew Stro­min­ger) cyto­wa­li i komen­to­wa­li jej pra­ce, zwłasz­cza gdy poru­sza­ła się w obsza­rze czar­nych dziur, uzna­jąc, iż zawie­ra­ją one wię­cej infor­ma­cji, niż dotąd sądzo­no. To jeden z naj­więk­szych nie­roz­gry­zio­nych pro­ble­mów fizy­ki teo­re­tycz­nej – para­dok­su infor­ma­cyj­ne­go czar­nych dziur. Trzy­dzie­sto­trzy­let­nia dziś Sabri­na Gon­za­lez Paster­ski – bo to o niej mowa – jest bez­sprzecz­nie nume­rem jeden współ­cze­snej fizy­ki teo­re­tycz­nej. Zdję­cie mło­dej, ład­nej, śnia­dej sza­tyn­ki o pocią­głej twa­rzy i pie­kiel­nie wyra­zi­stych oczach budzi sko­ja­rze­nie z Ludź­mi Stam­tąd. Ale może to tyl­ko ja tak myślę.