Nie odchodzimy. Wracamy!

Na początku lat dziewięćdziesiątych mieszkałem w Człuchowie, przy ulicy Królewskiej, naprzeciwko kościoła. W starej kamienicy na pierwszym piętrze. Czasy były inne niż dzisiejsze. Nie miałem telefonu komórkowego, nie korzystano jeszcze z e‑maili. Jeśli ktoś chciał się ze mną skontaktować, po prostu przyjeżdżał w ciemno. I takich ludzi pojawiało się sporo, szczególnie gdy gazety zaczęły pisać o tym, czym się zajmuję. Z tamtych czasów zapamiętałem pewną anegdotyczną sytuację

Pew­ne­go dnia, wra­ca­jąc z pra­cy, zasta­łem na mojej klat­ce scho­do­wej spo­ry tłum. Ludzie sta­li w ciszy i cze­ka­li. Kie­dy chcia­łem wejść do miesz­ka­nia, usłyszałem:

– Pro­szę pana, tu obo­wią­zu­je kolejka. 

PRZECZYTAJ TAKŻE

Guru z góry bis

Przemiany jako czas wielkich manipulacji

Odpo­wie­dzia­łem spo­koj­nie, że ja tu po pro­stu miesz­kam.

– Aaa, to pan Jac­kow­ski! To niech pan wcho­dzi i niech pan zacznie nas przyjmować.

Miesz­ka­nie było nie­wiel­kie, tyl­ko pokój z kuch­nią, za to napraw­dę spo­rą, bo mie­ścił się w niej nie tyl­ko stół i kil­ka krze­seł, ale też wer­sal­ka. To tam przyj­mo­wa­łem ludzi. Z dzi­siej­szej per­spek­ty­wy widzę wyraź­nie, że nie była to zwy­kła domo­wa prze­strzeń, lecz miej­sce, w któ­rym ludz­kie nadzie­je i ból wpla­ta­ły się w moją codzienność.

Pew­ne­go dnia przy­szła do mnie kobie­ta z oko­lic Człu­cho­wa, kom­plet­nie roz­bi­ta psy­chicz­nie. Drżą­cy­mi dłoń­mi poda­ła mi czar­no-bia­łą foto­gra­fię mniej wię­cej dwu­dzie­sto­let­niej dziew­czy­ny, swo­jej cór­ki, któ­ra zmar­ła na bia­łacz­kę. Kobie­ta powie­dzia­ła mi, że w cza­sie cho­ro­by modli­ła się, by Bóg zabrał ją, a oszczę­dził jej dziec­ko. Pro­si­ła o to z całych sił. A jed­nak cór­ka ode­szła, a mat­ka zosta­ła sama, z bólem, któ­ry wyda­wał się bezgraniczny.

Zapy­ta­łem, w czym mogę pomóc. Odpo­wie­dzia­ła, że nie przy­szła po pocie­sze­nie. Chcia­ła jakie­goś zna­ku, dowo­du, że jej dziec­ko… gdzieś tam nadal ist­nie­je. W pierw­szym odru­chu odmó­wi­łem. Uzna­łem, iż nie umiem, nie mam pra­wa dawać jej nadziei. Jed­nak roz­pacz kobie­ty była tak ogrom­na, że w koń­cu spróbowałem.

Wzią­łem zdję­cie, przy­ło­ży­łem je do czo­ła i zamkną­łem oczy. Po jakimś cza­sie poja­wi­ły się w mojej świa­do­mo­ści zda­nia – myśli, któ­re przy­szły nie wia­do­mo skąd: – Mamo, jestem tu z Roma­nem. Mamo, jak do nas wró­cisz, Roman już nie będzie cię bił.

Pod­czas następ­ne­go spo­tka­nia z kobie­tą zapy­ta­łem: – kim jest Roman? Odpo­wie­dzia­ła, że to ojciec dziewczyny.

– A pani mąż żyje?

– Żyje.

Pomy­śla­łem wte­dy: – Ale bzdu­rę wymy­śli­łem. I dosłow­nie w tej samej chwi­li kobie­ta stwierdziła:

– Ale jej ojciec nie żyje. Zapił się kil­ka lat temu. Był alko­ho­li­kiem. Roz­sta­łam się z nim wcze­śniej, bo mnie bił!

Wszyst­ko się zga­dza­ło! Wszystko!

Kie­dy kobie­ta wyszła z miesz­ka­nia, dłu­go sie­dzia­łem w ciszy. Jed­no sło­wo nie dawa­ło mi spo­ko­ju: wró­cisz. Było jak rysa na dobrze zna­nej mapie świa­ta. Co oznaczało?

Moje dzie­ciń­stwo upły­nę­ło w cie­niu śmier­ci. Ojciec ubie­rał zmar­łych. Miesz­ka­li­śmy bar­dzo bli­sko kost­ni­cy, w któ­rej pra­co­wał. Z okna widzia­łem nie­mal codzien­nie kon­duk­ty pogrze­bo­we. Może dla­te­go jako dziec­ko bar­dzo bałem się śmier­ci. Modli­łem się, by nie umrzeć młodo.

A jed­nak w chwi­lach naj­więk­sze­go lęku przy­cho­dzi­ła mi do gło­wy pew­na myśl: – Nie bój się. Gdy umrzesz, ock­niesz się i powiesz: „O rany… to tyl­ko tyle?” Będziesz zdzi­wio­ny, że tak bar­dzo się bałeś.

Po ponad czter­dzie­stu latach doświad­czeń coraz czę­ściej czu­ję, że śmierć nie zamy­ka drzwi. Prze­ciw­nie, ona je uchy­la. Nie jest koń­cem, lecz zmia­ną per­spek­ty­wy. To jak prze­bu­dze­nie. Nie odcho­dzi­my – wra­ca­my. Wra­ca­my do miej­sca, któ­re zna­my lepiej, niż potra­fi­my to opi­sać języ­kiem codzienności.

Może świat, uzna­wa­ny przez nas za jedy­ny, jest jak tafla jezio­ra o zmierz­chu – odbi­ja rze­czy­wi­stość, znacz­nie bogat­szą niż ta, któ­rą jeste­śmy w sta­nie dostrzec na powierzch­ni. A to, co nazy­wa­my koń­cem, jest tyl­ko począt­kiem cze­goś inne­go, nie­opi­sa­ne­go, nieoczekiwanego.

Tak myślę. Tak to czu­ję. I może to wła­śnie jest ta nie­wy­po­wie­dzia­na ścież­ka, któ­rą pró­bu­je­my sobie przy­po­mnieć przez całe życie. Ścież­ka nie pro­wa­dzą­ca do koń­ca, lecz do świa­ta peł­niej­sze­go oraz praw­dziw­sze­go niż wszyst­ko, co uzna­je­my za rzeczywiste.