Flebotomia: uświęcone upusty

Do XIX w. wiele praktyk medycznych przynosiło chorym więcej szkody niż pożytku, mimo rosnącej wiedzy. Rozsądek przyszedł dopiero w minionym stuleciu. Doskonale oddaje to etymologia – słowo pacjent wywodzi się z łacińskiego patiens, oznaczającego zarówno cierpiącego, jak i wytrwałego, cierpliwego i znoszącego coś. Zatem pacjent to osoba, która cierpi, ponieważ toczy ją choroba, ale jednocześnie musi wykazać się cierpliwością i wytrwałością w procesie leczenia

W daw­nych cza­sach krew upusz­cza­no chęt­nie i nazbyt czę­sto zarów­no pod strze­cha­mi, jak i na kró­lew­skich dwo­rach. Naj­czę­ściej sączy­ła się do cera­micz­ne­go naczy­nia z wyżło­bie­niem w ścian­ce, w któ­re wkła­da­no bez­wład­ną rękę. Już od cza­sów antycz­nych uwa­ża­no ją za sub­stan­cję nie­zbęd­ną do życia. W Biblii czy­ta­my, że życie cia­ła jest we krwi. Obec­nie wie­my, że aby kogoś wyle­czyć, trze­ba raczej włą­czyć jakiś spe­cy­fik w krwio­obieg, niż odej­mo­wać życio­daj­ne­go pły­nu. Dla­cze­go zatem pozba­wia­no się cze­goś, co jest warun­kiem naszej egzystencji?

Aby odpo­wie­dzieć na to nie­co dziw­ne pyta­nie, trze­ba odtwo­rzyć spo­sób myśle­nia ludzi, któ­rzy prak­ty­ko­wa­li te – dla nas współ­cze­snych oso­bli­we – rytu­ały. Zasad­ni­czy pro­blem z pusz­cza­niem krwi pole­gał na tym, że za jed­nym zama­chem pozby­wa­no się z cia­ła zarów­no tego, co mu szko­dzi­ło, jak i olbrzy­miej armii komó­rek odpor­no­ścio­wych pobu­dzo­nych przez pato­gen do jego obro­ny, czer­wo­nych cia­łek krwi odpo­wie­dzial­nych za trans­port tle­nu i odpro­wa­dza­nie dwu­tlen­ku węgla oraz trom­bo­cy­tów łata­ją­cych uszko­dze­nia, tamu­ją­cych krwo­to­ki. Czer­wo­ny życio­daj­ny płyn nie­ustan­nie krą­ży w naszych orga­ni­zmach, igno­ru­jąc pra­wa gra­wi­ta­cji. Pre­cy­zyj­nie łączy naj­dal­sze zakąt­ki cia­ła w jeden zamknię­ty sys­tem. Bez nie­go nie było­by odde­chu, myśli, ruchu. Nie było­by życia.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Przewlekły stan zapalny – wróg, którego trzeba eliminować

Kolagen dobry na wszystko

Krew intry­go­wa­ła ludzi od zawsze. Wzbu­dza­ła strach i fascy­na­cję. Ta przy poro­dzie zwia­sto­wa­ła nowe życie, gdy pły­nę­ła z ran – nad­cho­dzą­cą śmierć. Nasi pra­oj­co­wie widzie­li w niej tajem­ni­cę, magię, nie­zba­da­ną siłę. Chęt­nie się­ga­li po czer­wo­ne barw­ni­ki – glin­ki nasy­co­ne tlen­ka­mi żela­za, ochrę czy hema­tyt. Wyko­rzy­sty­wa­li je do malo­wa­nia ciał, ścian jaskiń, narzę­dzi, a więc do czyn­no­ści kla­sy­fi­ko­wa­nych jako zwia­stu­ny sym­bo­licz­ne­go myśle­nia. Krew prze­le­wa­no na polach bitew, w imię ide­ałów, wia­ry i reli­gii. Spły­wa­ła z ołta­rzy i pomni­ków chwa­ły. Była nie­zwy­kle waż­na dla życia ducho­we­go daw­nych spo­łe­czeństw, sta­ła się nie­odzow­nym i pożą­da­nym skład­ni­kiem wie­lu rytu­ałów przej­ścia. Bywa­ła wyjąt­ko­wym darem skła­da­nym duchom przod­ków, któ­rzy za ten akt mie­li chro­nić żywych. Gdy upusz­cza­no ją mło­dym męż­czy­znom, testo­wa­no wów­czas ich wytrzy­ma­łość na ból, odwa­gę, odpor­ność psy­chicz­ną. W ten spo­sób wcho­dzi­li w role nie­ustra­szo­nych wojow­ni­ków, wią­za­li się z natu­rą, zie­mią, a śla­dy po nacię­ciach nosi­li z dumą. Majań­scy kapła­ni nakłu­wa­li cia­ła kol­ca­mi opun­cji oraz ostry­mi narzę­dzia­mi, zbie­ra­jąc struż­ki krwi do spe­cjal­nych naczyń, a następ­nie ofia­ro­wy­wa­li bogom. Znacz­nie dalej w tema­cie posu­nę­li się Azte­ko­wie, eks­tre­mal­nie dalej – to ich kapła­ni wyci­na­li ser­ca zło­żo­nym na ołta­rzach nie­szczę­śni­kom. Choć odczy­ta­nie kodów DNA nastą­pi­ło w minio­nym stu­le­ciu, nikt w daw­nych cza­sach nie miał wąt­pli­wo­ści, że krew prze­ka­zy­wa­na z poko­le­nia na poko­le­nie two­rzy nie­ro­ze­rwal­ne wię­zy. Ta przod­ków, naj­le­piej ta błę­kit­na, była klu­czem do dzie­dzi­cze­nia mająt­ków, dóbr i tradycji.