Ikonografia planet w Kwiatkach astrologii Albumasara (cz. 2)

Cykl personifikacji siedmiu planet jest pierwszym w piśmiennictwie wczesnorenesansowym tak spójnym przedstawieniem ikonograficznym symboliki planetarnej. Ciała niebieskie ukazane zostały bowiem w całym spektrum swojej sprawczości kosmicznej. Można je potraktować jako symbole kosmologii przyczyn

Pierw­sze dru­ko­wa­ne wyda­nie Flo­res astro­lo­gie, czy­li Kwiat­ków astro­lo­gii Albu­ma­sa­ra, uka­za­ło się w 1488 r. w Augs­bur­gu w ofi­cy­nie Erhar­da Rat­dol­ta, wcze­śniej dzia­ła­ją­ce­go w Wene­cji. Było ono jed­no­cze­śnie pierw­szym tak boga­to ilu­stro­wa­nym pod­ręcz­ni­kiem astro­lo­gicz­nym. Sta­ło się też wzor­cem dla póź­niej­szych pism dru­ko­wa­nych w łaciń­skiej Euro­pie doby rene­san­su. Rat­dolt wyzna­czył kanon, któ­ry w roz­ma­itych warian­tach pod­trzy­my­wa­ny był przez poko­le­nia. Fakt, że pla­ne­ty moż­na nie tyl­ko opi­sy­wać, ale tak­że przed­sta­wiać w for­mie gra­ficz­nej, inspi­ro­wał wyobraź­nię wie­lu twórców.

Z pozo­ru skrom­ne ilu­stra­cje zamiesz­czo­ne w Kwiat­kach astro­lo­gii zawie­ra­ją mnó­stwo zna­czeń uję­tych w syn­te­tycz­nej for­mie sym­bo­licz­nej. Peł­ni­ły one nie­wąt­pli­wie funk­cję este­tycz­ną, ale mia­ły też prze­ma­wiać do wyobraź­ni, a przez to uru­cha­miać sieć sko­ja­rzeń odno­szą­cych się do sym­bo­li i ale­go­rii, za któ­ry­mi kry­ją się abs­trak­cyj­ne poję­cia astro­lo­gicz­ne, her­me­tycz­ne i filozoficzne.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Ikonografia planet w Kwiatkach astrologii Albumasara (cz. 1)

Przybysz z kosmosu

W poprzed­nim mie­sią­cu omó­wi­łem iko­no­gra­fię Słoń­ca, Księ­ży­ca i Mer­ku­re­go, pocho­dzą­cą z dzie­ła Albu­ma­sa­ra. Teraz pora na ana­li­zę obra­zów pozo­sta­łych pla­net, czy­li Wenus, Mar­sa, Jowi­sza oraz Satur­na, z któ­rych jed­ne repre­zen­tu­ją siły kre­acji (bene­fi­ki), a dru­gie – siły destruk­cji (male­fi­ki).

Wizerunek Wenus

Kom­po­zy­cja tego obra­zu jest bar­dziej zło­żo­na od pozo­sta­łych wyobra­żeń ciał nie­bie­skich. Po pra­wej stro­nie znaj­du­je się per­so­ni­fi­ka­cja pla­ne­ty, a po lewej Amor (Kupi­dyn) oraz pta­si zaprzęg. Taki układ może suge­ro­wać, że Wenus nie repre­zen­tu­je jedy­nie jako­ści abs­trak­cyj­nej, lecz mate­ria­li­zu­je się w rela­cjach, pra­gnie­niach i har­mo­nii międzyludzkiej.