Wyspa Piękna i jej tajemnice (cz. 1)

Nazwa Korsyka, jak można by pozornie sądzić, nie pochodzi od słowa korsarze, ale wywodzi się od greckiego określenia kalliste (najpiękniejsza). Współcześnie nadano jej również przydomek Wyspa Piękna (Île de Beauté). Rzeczywiście zachwyca nie tylko wspaniałymi widokami, średniowiecznymi twierdzami, ale też miejscami mocy: megalitycznymi budowlami i zabytkowymi świątyniami

Prehistoryczne początki

Pierw­si osad­ni­cy poja­wi­li się na Kor­sy­ce w VII tysiąc­le­ciu p.n.e., pod koniec epo­ki mezo­li­tycz­nej. Przy­by­sze dotar­li na wyspę z Elby, na któ­rą dopły­nę­li wcze­śniej z Ligu­rii w Ita­lii. Zaj­mo­wa­li się zbie­rac­twem, łowiec­twem i rybo­łów­stwem. Po tysiącu lat, na począt­ku neo­li­tu, dru­ga fala osie­dleń­ców zna­ła się na upra­wie roli i hodow­li zwie­rząt. Przy­by­sze wyra­bia­li gli­nia­ne naczy­nia ozda­bia­ne odci­ska­mi musz­li małż w kształ­cie ser­ca, stąd stwo­rzo­ną przez nich neo­li­tycz­ną kul­tu­rę nazwa­no kul­tu­rą cera­mi­ki impres­so-car­dium.

Począt­ko­wo pre­hi­sto­rycz­ni miesz­kań­cy znaj­do­wa­li schro­nie­nie w jaski­niach i pod nawi­sa­mi skal­ny­mi, potem zaczę­li zamiesz­ki­wać w ufor­ty­fi­ko­wa­nych osa­dach. Zaj­mo­wa­li się rol­nic­twem oraz wypa­sem owiec i krów. W ramach kul­tu przod­ków, w róż­nych rejo­nach Kor­sy­ki ok. 3500 r. p.n.e. wzno­szo­no kon­struk­cje o zna­cze­niu kul­to­wym z wiel­kich kamie­ni (mega­li­tów). Zmar­łych wypo­sa­ża­no w przed­mio­ty przy­dat­ne do funk­cjo­no­wa­nia w zaświa­tach. Zwło­ki umiesz­cza­no w sar­ko­fa­gach, przy­kry­wa­no pła­skim gła­zem i przy­sy­py­wa­no dar­nią. Na tego typu pochów­ki arche­olo­dzy natra­fi­li m.in. w Por­to Vec­chio oraz w regio­nie Sar­tèna­is. Potem zaczę­to wzno­sić dolme­ny, naziem­ne gro­bow­ce z wewnętrz­ny­mi komo­ra­mi (przy­kła­dem jeden z naj­le­piej zacho­wa­nych dolme­nów La Fon­ta­nac­cia na połu­dniu Kor­sy­ki, ok. 50 km od Boni­fa­cio, na pła­sko­wy­żu Cau­ria. Uwa­ża­ny za jeden z naj­pięk­niej­szych na Kor­sy­ce. Na polach w rów­no­le­głych rzę­dach usta­wia­no men­hi­ry. Ukła­dy podłuż­nych gła­zów, zna­ne np. z Palag­giu, zwa­ne są ali­gne­ments. Przy­pi­sy­wa­no im zna­cze­nie ener­ge­tycz­ne. Ukie­run­ko­wy­wa­no je z pół­no­cy na połu­dnie i loko­wa­no wzdłuż stre­fy geo­man­tycz­nej. Kana­li­zo­wa­ły prze­pływ życio­daj­nych ener­gii przy­ro­dy i zwięk­sza­ły uro­dzaj­ność oko­licz­nych terenów.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Kryształowa Góra w Kraskowie

Czy ziołolecznictwo przetrwa?

W kolej­nym okre­sie kul­tu­ry mega­li­tycz­nej, ok. roku 2000 p.n.e., poja­wi­ły się obe­li­ski antro­po­mor­ficz­ne z ludz­ką twa­rzą, z oczo­do­ła­mi, szczę­ką i usta­mi, naj­czę­ściej patrzą­ce na wschód, gdzie o świ­cie poja­wia­ło się na hory­zon­cie dają­ce życie Słoń­ce. Rzeź­bio­no też na nich mie­cze i inne ele­men­ty uzbro­je­nia. Rzeź­by na gła­zach malo­wa­no w celach rytu­al­nych ochrą (far­ba ze zwie­trza­łej ska­ły zawie­ra­ją­cej tlen­ki żela­za oraz gli­no­krze­mia­ny), co sprzy­ja­ło absorp­cji kosmicz­nych radia­cji. Czer­wo­na bar­wa pig­men­tu nawią­zy­wa­ła do kolo­ru krwi, wyra­ża­ła wia­rę w odro­dze­nie i życie po śmier­ci. Fal­licz­ny kształt kamie­ni suge­ru­je, że waż­ną rolę w orga­ni­zo­wa­nych cere­mo­niach mógł odgry­wać kult płod­no­ści. Według mojej hipo­te­zy, nie przed­sta­wia­ły one syl­we­tek zmar­łych, ale peł­ni­ły funk­cje straż­ni­ków wej­ścia do miejsc świę­tych. Kamien­ne figu­ry z Kor­sy­ki powsta­ły wcze­śniej niż ana­lo­gicz­ne mega­li­ty grec­kie i etruskie.

1 z 8

- +

1. Korsykańskie budowle megalityczne wznoszono bez zaprawy murarskiej, dopasowując odpowiednio kamienie. Fot. Leszek Matela

Kor­sy­kań­skie budow­le mega­li­tycz­ne wzno­szo­no bez zapra­wy murar­skiej, dopa­so­wu­jąc odpo­wied­nio kamie­nie. Fot. Leszek Matela

2. Granitowy menhir z Punta Patania znajdujący się w Muzeum Prehistorii Korsyki i Archeologii w Sartane. Fot. Leszek Matela

3. W dwukondygnacyjnym muzeum eksponowane są przedmioty odnalezione w trakcie wykopalisk. Fot. Leszek Matela

W dwu­kon­dy­gna­cyj­nym muzeum eks­po­no­wa­ne są przed­mio­ty odna­le­zio­ne w trak­cie wyko­pa­lisk. Fot. Leszek Matela