Borowina – lecznicze, czarne złoto

Borowina, nazywana często czarnym złotem, od wieków wykorzystywana jest w medycynie naturalnej, zwłaszcza w terapii uzdrowiskowej. To rodzaj torfu leczniczego, bogaty w substancje organiczne, który powstaje w wyniku rozkładu roślinności bagiennej w warunkach beztlenowych. Dzięki swoim wyjątkowym właściwościom fizykochemicznym, jest ona stosowana głównie w leczeniu chorób reumatycznych, dermatologicznych, ginekologicznych oraz schorzeń układu nerwowego. Współczesna nauka potwierdza skuteczność wielu jej zastosowań.

Histo­ria i pocho­dze­nie borowiny

Powsta­je w wyni­ku dłu­go­trwa­łe­go roz­kła­du roślin­no­ści tor­fo­wi­sko­wej, głów­nie mchów tor­fow­ców, w warun­kach bez­tle­no­wych. Naj­cen­niej­sze lecz­ni­czo są boro­wi­ny z tor­fo­wisk wyso­kich, zasi­la­nych woda­mi ubo­gi­mi w skład­ni­ki mine­ral­ne, gdzie rosną rośli­ny oli­go­tro­ficz­ne. Naj­wię­cej natu­ral­nych, lecz­ni­czych złóż boro­wi­ny w Pol­sce wystę­pu­je na Pomo­rzu Zachod­nim (Koło­brzeg, Połczyn-Zdrój), Mało­pol­sce (Busko-Zdrój, Iwo­nicz) oraz Dol­nym Ślą­sku (Sude­ty).

PRZECZYTAJ TAKŻE

Kolagen i ja

Najwięcej witaminy mają mądre dziewczyny

Skła­da się głów­nie z sub­stan­cji orga­nicz­nych, w tym:

• kwa­sów humi­no­wych i ful­wo­wych, któ­re dzia­ła­ją prze­ciw­za­pal­nie, anty­bak­te­ryj­nie i detoksykacyjnie,
• bitu­min, któ­re mają wła­ści­wo­ści rege­ne­ru­ją­ce i wpły­wa­ją na gospo­dar­kę hormonalną,
• enzy­mów roślin­nych, któ­re wspo­ma­ga­ją pro­ce­sy metaboliczne,
• mikro- i makro­ele­men­tów, takich jak siar­ka, magnez, żela­zo i wapń.

Dzię­ki zawar­to­ści tych sub­stan­cji, boro­wi­na ma wła­ści­wo­ści: prze­ciw­za­pal­ne, anty­sep­tycz­ne, bak­te­rio­bój­cze, prze­ciw­bó­lo­we, rege­ne­ru­ją­ce tkan­ki, popra­wia­ją­ce krążenie.

Mecha­ni­zmy dzia­ła­nia leczniczego

Lecz­ni­cze dzia­ła­nie boro­wi­ny wyni­ka zarów­no z jej skła­du che­micz­ne­go, jak i wła­ści­wo­ści ter­mo­fi­zycz­nych. Wyso­ka tem­pe­ra­tu­ra apli­ko­wa­nej boro­wi­ny (ok. 40–45°C) powo­du­je roz­sze­rze­nie naczyń krwio­no­śnych, zwięk­sze­nie ukrwie­nia tka­nek oraz szyb­sze usu­wa­nie tok­syn. Kwa­sy humi­no­we i ful­wo­we prze­ni­ka­ją przez skó­rę, oddzia­łu­jąc miej­sco­wo i ogól­no­ustro­jo­wo. Dodat­ko­wo zabie­gi boro­wi­no­we wywie­ra­ją rów­nież deli­kat­ny nacisk, a tak­że sty­mu­lu­ją układ nerwowy.

Fak­ty nauko­we i bada­nia kliniczne

Licz­ne bada­nia potwier­dza­ją sku­tecz­ność boro­wi­ny w lecze­niu róż­nych scho­rzeń takich jak:

• cho­ro­by reu­ma­tycz­ne – zmniej­sza ból i sztyw­ność sta­wów u pacjen­tów z reu­ma­to­idal­nym zapa­le­niem sta­wów (RZS) oraz cho­ro­bą zwy­rod­nie­nio­wą sta­wów. Regu­lar­ne kąpie­le oraz okła­dy boro­wi­no­we popra­wia­ją zakres ruchu i jakość życia;
• cho­ro­by gine­ko­lo­gicz­ne – sto­so­wa­na dopo­chwo­wo lub jako nasia­dów­ki jest sku­tecz­na w lecze­niu sta­nów zapal­nych, zabu­rzeń mie­siącz­ko­wa­nia i bez­płod­no­ści. Kwas humi­no­wy dzia­ła jak fito­estro­gen, wpły­wa­jąc pozy­tyw­nie na rów­no­wa­gę hormonalną;
• cho­ro­by der­ma­to­lo­gicz­ne – dzię­ki dzia­ła­niu anty­bak­te­ryj­ne­mu oraz prze­ciw­za­pal­ne­mu, wspo­ma­ga lecze­nie trą­dzi­ku, łusz­czy­cy, ato­po­we­go zapa­le­nia skó­ry (AZS) i innych der­ma­toz. Popra­wia rów­nież wygląd skó­ry, jej ela­stycz­ność i nawilżenie;
• cho­ro­by neu­ro­lo­gicz­ne i stres – wyka­zu­je dzia­ła­nie relak­su­ją­ce, prze­ciw­lę­ko­we i popra­wia­ją­ce krą­że­nie w ukła­dzie ner­wo­wym. Pole­ca­na jest oso­bom z prze­wle­kłym stre­sem, ner­wi­ca­mi i bóla­mi głowy.
• cho­ro­by ukła­du krą­że­nia i mię­śnio­wo-szkie­le­to­we­go – popra­wia krą­że­nie, zmniej­sza obrzę­ki i napię­cie mię­śni, co jest korzyst­ne przy ura­zach, kon­tu­zjach i sta­nach pooperacyjnych.

Pomi­mo licz­nych korzy­ści, poda­je się, że sto­so­wa­nie boro­wi­ny nie jest wska­za­ne w ostrych sta­nach zapal­nych (np. gorącz­ka, infek­cje bak­te­ryj­ne), cho­ro­bach nowo­two­ro­wych, cięż­kich cho­ro­bach ukła­du krą­że­nia (np. nie­wy­dol­ność ser­ca), cią­ży (szcze­gól­nie w pierw­szym try­me­strze) oraz przy uczu­le­niu na któ­ryś ze skład­ni­ków borowiny.

For­my sto­so­wa­nia borowiny

Sto­so­wa­na jest w róż­nych for­mach. Świet­nie spraw­dza­ją się okła­dy w posta­ci miej­sco­we­go nakła­da­nia cie­płej boro­wi­ny. Innym rów­nie sku­tecz­nym zasto­so­wa­niem cie­szą się kąpie­le boro­wi­no­we, w któ­rych cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo zanu­rza się cia­ło. W gine­ko­lo­gii i prok­to­lo­gii sto­su­je się ją w for­mie lecz­ni­czych czop­ków lub tam­po­nów. Dro­go­cen­ne dzia­ła­nie skład­ni­ków aktyw­nych doce­nia się rów­nież w kosme­to­lo­gii, ponie­waż boro­wi­nę sto­su­je się jako masecz­ki na twarz, dekolt i cia­ło. Pro­duk­ty zawie­ra­ją­ce ją mają dzia­ła­nie detok­sy­ku­ją­ce, wygłą­dza­ją­ce, prze­ciw­zmarszcz­ko­we oraz anty­cel­lu­li­to­we. Tego rodza­ju kosme­ty­ki są szcze­gól­nie pole­ca­ne do pie­lę­gna­cji skó­ry pro­ble­ma­tycz­nej i wrażliwej.

Boro­wi­na to natu­ral­ny śro­dek lecz­ni­czy o potwier­dzo­nym dzia­ła­niu tera­peu­tycz­nym. Bogac­two skład­ni­ków orga­nicz­nych i mine­ral­nych oraz zdol­ność do dłu­gie­go utrzy­my­wa­nia cie­pła czy­nią ją nie­zwy­kle sku­tecz­nym narzę­dziem w lecze­niu wie­lu cho­rób. Jej zasto­so­wa­nie w uzdro­wi­skach i gabi­ne­tach odno­wy bio­lo­gicz­nej ma dłu­gą histo­rię, a współ­cze­sna medy­cy­na coraz czę­ściej potwier­dza jej war­tość w kon­tek­ście medy­cy­ny zintegrowanej.