Moja matka czarownica

Matka znanego astronoma, dla uczczenia którego nazwano jeden z teleskopów kosmicznych, była zielarką i uzdrowicielką oskarżoną o czary. Jak wpłynęło to na myślenie jej syna Johannesa Keplera?

Nie­gdyś, gdy badacz nie­zna­nych praw Przy­ro­dy tra­fił na trop kamie­nia filo­zo­ficz­ne­go, elik­si­ru nie­śmier­tel­no­ści, czy doko­nał odkry­cia, się­ga­jąc gwiazd, nie­chęt­nie dzie­lił się swo­imi odkry­cia­mi. Owa sekret­ność nie była przypadkowa.

Czuj­ne zmy­sły zawist­ni­ków, opo­nen­tów i igno­ran­tów powo­do­wa­ły, że Try­bu­na­ły Sanc­tum Offi­cium mia­ły co robić. Doko­na­nia nauko­we, nowe usta­le­nia i wyna­laz­ki nie zawsze uzna­wa­no, a te sto­ją­ce w opo­zy­cji do zapi­su Sło­wa Boże­go burzy­ły ład i raz usta­lo­ny porzą­dek. Ówcze­sny świat miał dość swo­jej bie­dy, a pod­wa­ża­nie dogma­tów nie było w cenie. Mono­pol na wie­dzę został jasno okre­ślo­ny. Sacrum leża­ło zbyt bli­sko od pro­fa­num. Po co zatem było kusić los? Samo­dziel­ne myśle­nie, warsz­tat nauko­wy, pisa­nie trak­ta­tów czę­sto oka­zy­wa­ło się ryzy­kow­ne. Indeks ksiąg zaka­za­nych był nie­zwy­kle pojem­ny, a sto­sy cze­ka­ły na kolej­ne ofiary.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Duchy i UFO: wspólne źródło?

Mikołaj Kopernik znany i nieznany (cz. 2): od obrony Olsztyna po jesień życia

Prze­ko­nał się o tym Johan­nes Kepler (1571−1630), nie­miec­ki astro­nom, astro­log i mate­ma­tyk, któ­re­mu zawdzię­cza­my m.in. trzy pra­wa ruchu pla­net oraz odkry­cie elip­tycz­ne­go kształ­tu ich orbit. Gdy przy­szło mu bro­nić swo­jej mat­ki przed sądem, musiał mieć nie­tę­gą minę. Katha­ri­na Kepler, z domu Gul­den­mann (1547–1622), pocho­dzi­ła z dość boga­tej pro­te­stanc­kiej rodzi­ny. Dora­sta­ła w Eltin­gen (obec­nie kraj związ­ko­wy Bade­nia-Wir­tem­ber­gia). Podob­nie jak w innych nie­miec­kich mia­stach i w tym regio­nie mia­ły miej­sce osła­wio­ne polo­wa­nia na cza­row­ni­ce, nasi­lo­ne zwłasz­cza w XVI i XVII w. Los jej nie oszczę­dzał – cho­ro­ba jej mat­ki, trud­ne dzie­ciń­stwo, nie­uda­ne mał­żeń­stwo, wresz­cie ciot­ka spa­lo­na na stosie.

Jej mąż Hein­rich Kepler był upar­tym, wyra­cho­wa­nym, lubią­cym zaglą­dać do kie­lisz­ka dam­skim bok­se­rem. Pro­wa­dził swój inte­res, po dro­dze zdą­żył zban­kru­to­wać, póź­niej jako najem­nik zacią­gnął się do woj­ska hisz­pań­skie­go w Nider­lan­dach. Wolał awan­tur­ni­cze życie woja­ka niż towa­rzy­stwo kłó­tli­wej i gder­li­wej mał­żon­ki. Gdy pew­ne­go razu nie wró­cił do domu, wszyst­kim ulży­ło, lecz cały cię­żar opie­ki nad potom­stwem (sied­mior­giem, z cze­go tro­je zmar­ło we wcze­snym dzie­ciń­stwie) spadł na bar­ki Katharinie.

W 1598 r. spa­ko­wa­ła manat­ki i wraz z dzieć­mi prze­pro­wa­dzi­ła do Leon­ber­gu. Towa­rzy­szył jej ojciec, któ­re­go oto­czy­ła tro­skli­wą opie­ką. Po jego śmier­ci prze­ję­ła mają­tek, dzię­ki cze­mu sta­ła się nie­za­leż­na finan­so­wo (co wyni­ka z reje­stru podatkowego).

Była czu­łą, choć suro­wą matką.