Świat za następne 35 lat, czyli przemiany w perspektywie długofalowej

Rocznicowa sytuacja jest dla mnie okazją do krótkiego chociaż naświetlenia uwarunkowań przemian, o których dotychczas jedynie wspominałem w pojedynczych zdaniach. Pisałem głównie o nadchodzących wstrząsach, załamywaniu się różnych składników naszej cywilizacji (przede wszystkim świata wyobrażeń), traktując to jako bodźce do podważania starych schematów i przekierowania ludzi ku nowym drogom. To domena odreagowań, czyli szybkich, głównie emocjonalnych, reakcji na bodźce. Głębokie zmiany będą jednak wymagały czegoś więcej.

Pro­blem, jaki uwi­dacz­niał się we wszyst­kich rady­kal­nych prze­war­to­ścio­wa­niach, któ­rych w naszych dzie­jach było co naj­mniej kil­ka, pole­gał – ujmu­jąc to skró­to­wo – na tym, że dzię­ki odre­ago­wa­niom wyni­ka­ją­cym z sil­nych emo­cji, moż­na szyb­ko wpły­nąć na zacho­wa­nia ludzi, co w naszym przy­pad­ku ma umoż­li­wić przy­ję­cie dróg praw­dzi­we­go roz­wo­ju czło­wie­ka. Jed­nak nie zapew­ni to rozu­mie­nia owe­go roz­wo­ju, gdyż uza­leż­nio­ne jest to od zbyt głę­bo­kich zmian psy­cho­lo­gicz­nych. To sytu­acja ana­lo­gicz­na do indok­try­na­cji – jeśli mamy np. ludzi psy­chicz­nie cof­nię­tych, nie­zdol­nych do wytwo­rze­nia głę­bo­kich i opar­tych na empa­tii rela­cji z inny­mi, to sil­ny­mi bodź­ca­mi może­my (jak w histo­rii biblij­nej) wywo­łać przy­ję­cie reli­gii miło­ści, ale jeśli pomi­ja to źró­dła bra­ku empa­tii, to woj­ny reli­gij­ne wybuch­ną tak czy ina­czej. Był to błąd, któ­ry tym razem nie zosta­nie już popełniony.

Odre­ago­wa­nia i oba­le­nia dotych­cza­so­wych wyobra­żeń mają umoż­li­wić, a raczej wymu­sić, przy­ję­cie nowych dróg. Jed­nak na dobre pójść nimi, posze­rzać je i budo­wać je ku nowym wyży­nom będą mogli dopie­ro ludzie cał­ko­wi­cie wol­ni od obcią­żeń psy­chicz­nych sta­re­go sys­te­mu – czy­li inni w sen­sie psy­cho­lo­gicz­nym. Mowa tu oczy­wi­ście o nowym poko­le­niu. Pod­su­mo­wu­jąc, obec­na sytu­acja szo­ków kul­tu­ro­wych ukie­run­ko­wa­na jest na uchwy­ce­nie przy­czół­ków, stwo­rze­nie wysp roz­wo­ju. Jed­nak głę­bo­ka i sze­ro­ka zmia­na będzie kwe­stią poko­le­nio­wą. Tak się skła­da, że 35 lat moż­na potrak­to­wać jako przy­kład per­spek­ty­wy poko­le­nio­wej właśnie.

PRZECZYTAJ TAKŻE

Stodoła i smoła

O wibracjach, strzygach i demonach

Czym ci ludzie będą się róż­nić od naszych rówie­śni­ków i jak zmie­ni się ich świat? Pewien mój zna­jo­my, dziec­ko indy­go, powie­dział kie­dyś (mając wte­dy kil­ka­na­ście lat), że gdy zmie­niasz sie­bie, zmie­nia się cały świat, w któ­rym żyjesz. Trud­no to sobie wyobra­zić, gdy ludzie nie­świa­do­mie odtwa­rza­ją zako­do­wa­ne sche­ma­ty myśle­nia i dzia­ła­nia, ale jako prze­błysk ska­li zanu­rze­nia w ilu­zjach wystar­czy stwier­dzić, że powszech­ne już jest odczu­cie, iż dotych­cza­so­wa cywi­li­za­cja umie­ra, odcho­dzi. I dzie­je się tak w wyni­ku jej dys­funk­cji na wie­lu polach, zamknię­cia się w bań­kach wypie­ra­nia fak­tów, a nie w następ­stwie dzia­ła­nia jakichś czyn­ni­ków zewnętrznych.

Śle­po­tę na to moż­na potrak­to­wać jako naj­prost­sze do uzmy­sło­wie­nia sobie prze­ci­wień­stwo tego, na co będzie ukie­run­ko­wa­ny czło­wiek świa­do­my za 35 lat. To samo moż­na by powie­dzieć o sche­ma­tach nisz­czą­cych psy­chicz­nie dzie­ci, bo to aku­rat będzie jed­nym z sil­niej­szych źró­deł odre­ago­wań. To nowe poko­le­nie cały ów bagaż histo­rycz­ny będzie trak­to­wać jako coś zbli­żo­ne­go do śre­dnio­wie­cza, jako syno­nim ciem­no­ty i śle­po­ty na kwe­stie naj­waż­niej­sze dla życia. Zasad­ni­cza zmia­na wynik­nie z posze­rze­nia hory­zon­tu dostęp­ne­go per­cep­cji. Trud­no lako­nicz­nie i przy­stęp­nie opi­sać zmia­ny wyni­ka­ją­ce z ewo­lu­cji oso­bo­wo­ści, ale moż­na spoj­rzeć na to, jak bar­dzo ludzie w róż­nych rewo­lu­cjach roz­wo­jo­wych z prze­szło­ści zmie­nia­li swo­je widze­nie świa­ta, a przede wszyst­kim dru­gie­go człowieka.

Jako czy­tel­ną ilu­stra­cję owej naj­waż­niej­szej zmia­ny pozwo­lę sobie przy­to­czyć wizję Ewy Sey­dlitz sprzed wie­lu lat, jaką cyto­wa­łem już w jed­nej z książek:

Na koniec uka­zał mi się świat Nowej Ery. Tej wizji towa­rzy­szy­ła nie­zwy­kła muzy­ka, porów­ny­wal­na z kli­ma­tem utwo­rów New Age. Był jasny sło­necz­ny dzień. W odda­li sta­ło kil­ka kolo­ro­wych (zie­lo­nych, czer­wo­nych) dom­ków w kształ­cie zwy­kłych pro­sto­pa­dło­ścia­nów, w pobli­żu któ­rych krę­ci­li się mło­dzi ludzie. W płyt­kiej i bar­dzo czy­stej wodzie stru­mie­nia pły­ną­ce­go obok tapla­ło się nagie, szczę­śli­we, uśmiech­nię­te dwu- lub trzy­let­nie dziec­ko. Było jasne, że ci ludzie są cał­ko­wi­cie inni od nas, ina­czej myślą, co inne­go jest im dro­gie. Oto „sta­ra Zie­mia prze­mi­nę­ła” i nikt już tutaj nie oglą­da się wstecz.